LWB Luxemburger Wörterbuch
 
dréiwen bis Dreschmaschinn (Bd. 1, Sp. 226a bis 227b)
 
dréiwen trans. Verb.: «trüben», sech d. «trübsinnig sein» (Wb. 06) — vgl. dréif.
 
dreiwen (phV. s. Ltb. 63 — Nord. u. Osten Praet.: ech druff, Condit.: ech driff, — Part. Praet.: gedriw(w)en, lok Westen: gedriff) tr./intr. V.: «treiben» — wat dreift dech dann an deem Wieder eraus? — dee Bam dreift ze staark — dat do as fir än op de Bam (op Bommescht, an d'héi Luucht) ze d. (in Harnisch, zur Verzweiflung bringen) — en dreift mech nach an d'Graf — ech dréif en zum Schënnecker (zum Henker, zum Kuckuck jagen) — ech war ewéi gedriwen (innerlich unruhig) — de Moscht fängt un ze dreiwen (gären) — än Nol dreift den aner (Gewalt fordert Gewalt) — wéis d'ët dreifs sou gät ët der — un engem dreiwen (aufhetzen, anspornen) — d'Äis dreift (Eisgang) — en dreift et bont, e bëssche staark (von einem leichtsinnigen Menschen, der über seine Verhältnisse lebt oder durch sein Benehmen herausfordert) — den Honger dreift de Wollef aus dem Bësch — eppes duerch dreiwen (seinen Kopf durchsetzen).
 
Dreiwer M.: «Treiber» — s. Kläpper.
 
Drell M.: «Drillich» (ein mit drei Fäden gewebtes Leinenzeug).
 
Drëlles, Drolles, Drulles M.: s. Drilles, Trëlles.
 
drëm bisw. drëms Adv.: 1) «darum» (lok. auch übertr.) — wéckel en Duch d. (darum herum) — 't as neischt d. an drun — 't as d. an drun (drop an drun) dat den Zug kënnt (es ist an der Zeit) (s. dréien 1) — en dréit d. wéi d'Kaz ëm de waarme Bräi — mat allem Drëm an Drun; 2) «darum» (kausal = dafür, deswegen) — en dät et nët d. — bekëmmer dech nët d. — ech géif iech alles d. — 't as mër nët d. auch ech sin näischt d. (mir liegt nichts dran) — hat huet sich d. gekëmmert — ech hu mech d. beméit — 't gät him d. fir . . .; 3) «daran vorbei» — d. kommen (etwas verlieren) — d. sin (etwas verloren haben) — d. bréngen (um etwas bringen) — Kinderreim: eins, zwei, drei, ronderëm, dee kä Stack fëndt, deen as drëm — beim Sauspiel: Mir gin dräimol rond erëm, dee keng Kaul huet, denn as drëm — Mori, Mori, Mori erëm, dee kä Lach huet, deen as drëm.
 
Drëmmel M.: «kleiner, draller Bube» (manchmal für kleines, dralles Mädchen).
 
Drëmmelchen (lok. Echt.) M.: «rundliches Frauenzimmer »— s. Bommel.
 
Drénkelt ON.: Dorf, «Drinklingen», Kanton Clerf, Gem. Ulflingen — 18.
 
Drénk(e)l(t)er M.: «Einwohner von D.» — d'Drénkelter Heed (die Drinklinger Heide).
 
drénken (lok. phV. s. Ltb. 29) trans. Verb.: «trinken» — Part. Praet: gedronk — Ösl. Praet.: dronk — Condit.: drënk — Raa.: dee mat drénkt, dee mat pénkt (klénkt) (bezahlt) — déi [Bd. 1, S. 227] eng drénken, déi aner hun d'Nues — deen drénkt nët méi, e säift — en drénkt (er ist ein Gewohnheitstrinker) — wats de méi drénks, wats de méi duuschtreg gës — d. ewéi e Biischtebënner, e Lach, eng Onk, e Schwamp (Wb. 06) — en huet gedronk (ist betrunken) — sech voll d. — vu kalem Waasser am Feld huet schon dacks än sech verdronk (s. d.) — en huet ze gilje gedronk.
 
Drénker M.: «Trinker» — s. Sëffer, Schluppert.
 
Drénkes N. Kollekt. «etwas zum Trinken» — ech hun Drénkes matgeholl.
 
Drénkgeld M.: «Trinkgeld» — Nordösling: Drankgeld. — ech hun en D. kritt (vom Nässen kleiner Kinder) — en huet d'D. dogelooss (dsgl.).
 
Drénkwaasser N.: «Trinkwasser».
 
drënner Adv.: «darunter» — eppes d. leën — 't sin der d., déi nët vill daachen — x Frang a kee Su d. (nicht weniger) — d. dun ech ët nët (billiger) — deen as d. bliwen (hat unterboten) — och nach d.! (Einrede bei Übertreibungen) — d. an driwer goen (Wirrwarr) — seng Ennerschrëft d. setzen.
 
Drëpp, Dim.: Drëppchen F.: «Gläschen Branntwein» — ouni seng D. muergens dät hien ët nët — lok. Echt.: e Kärel wi en Drëppchen voam Su (einer der nichts taugt) — eng zëlleg (vom Groschen), zwäzëlleg D. — eng zwä-, dräispänneg D., Stämetzesch, Zammermanns, Dräistempler D. — Zussetz.: Drëppe-, Drëpp(er)chesglas M.: «Branntweinglas».
 
Drëps bisw. Drëpp F.: «Tropfen» Pl.: Drëpsen «flüss. Arznei» — en déiglech D. mecht e Lach — mer hu keng D. Waasser am Haus (gar kein) — beim Nötigen: nëmmen eng D.! — hues de deng Drëpse geholl? — en huet keng D. Verstand — Zussetz.: Drëps- / drëps- -drilles M.: «Einfaltspinsel» s. -nilles, -tinnes; -naass Adj.: «triefend»; -nilles M.: s. -drilles; -nues F.: «Feucht- nase»; -schlag M.: «Regentropfen, die vom Dach fallen, Traufe» — s. Daachtraf — 't gët Reen, den D. geet (bei feuchtem Wetter) — en Tännebam am D. (eines andern Baumes) wiist nët — Raa.: wee fir Edem wëllt goen, dee muss aacht Deg können am D. stoen — en huet him den D. duer gekéiert (der D. gab häufig Anlaß zu langwierigen Prozessen zwischen Nachbarn) — am D. stoen (sich zum Schutz gegen eine Mauer stellen, wobei die Regentropfen vom Dach einen doch erreichen); -tinnes M.: s. -drilles, -nilles — In einem Volkslied heißt es: Ech sin dem Drëppsnilles säi Jong vun der Heed; -wäin M.: «was aus der Kelter nachtropft», Drëpsenzieler M.: «Tropfenzähler» (kleine Flasche mit besonderem Ausgußschnabel), auch übtr.: für kleinlichen Menschen.
 
drëpseg Adj.: s. dribseg.
 
drëpsen intr. Verb.: «tropfen, träufeln» — de Krunn drëpst — seng Nues drëpst wéi en Hunnegsak — Raa.: wou ët reent op de Paschtouer, do drëpst ët op de Koschter — wann ët nët reent, dann drëpst ët alt (von sehr geringen Einkünften) — hei kënnt e gedrëpst (langsam heranschlendern).
 
Drëpsert M.: 1) «verschlafener, energieloser Mensch»; 2) «wer den Hahn der Wasserleitung ganz wenig aufdreht, daß der Zähler nicht markiert»; 3) «Tripper» (med.); 4) «Nasenlaufen».
 
Dresch F.: 1) «Dreschmaschine»; 2) «das Dreschen» — elo wou mer d'Dresch gemaach hun — Zussetz.: Dresch- -fligel, -fléiwel (lok. Südosten) -fleel (Nösl.) M.: «Dreschflegel»; -gank M.: «Rundgang der Pferde am Göpel» — s. Manäsch; -maschinn «Dreschmaschine».

 

Eingabe
Wörterbuchtext:
Stichwort:
 
  

 

© 2010 - Projekt LexicoLux des Laboratoire de linguistique et de littératures luxembourgeoises der Universität Luxemburg, in Kooperation mit dem Kompetenzzentrum für elektronische Erschließungs- und Publikationsverfahren in den Geisteswissenschaften an der Universität Trier
Hinweis zum problematischen Wortgut