LWB Luxemburger Wörterbuch
 
ënnergank bis ënnerschrëftlech (Bd. 1, Sp. 267b bis 268b)
 
-gank M.: «Untergang»; -gehëlz N.: «Unterholz» Nbf. -holz; -gezei N.: «Unterwäsche, Unterzeug»; -goën (Ton: 1) intr. V.: «untergehen» — dorop kann d'Welt ënnergoën (nach einer großen Ungerechtigkeit); -goën (Ton: 3) trans. V.: «ausholen, ausforschen» (Ga.); -ha [Bd. 1, S. 268] F.: «Auslichtung im Wald»; -halen (Ton: 1) intr. V.: «unter etwas halten» — en huet d'Kallef ënnergehalen (unter die Kuh); -halen (Ton: 3) trans. V.: 1) «die Existenz sichern» — e kann nach keng Familjen ënnerhalen; 2) «erworbene Kenntnisse sichern, in einer gewissen Gemütsverfassung bleiben» — en huet sech am Franséiseschen ënnerhalen — en huet sich dran ë. (z. B. in Rachegedanken gegen den Nachbarn) — dat as nëmmen de Sträit ë. (das dient nur dazu, den Streit weiterzuführen); 3) «ein Gespräch führen» — mer hun ons zimlech laang matenän ënnerhalen; 4) «sich vergnügen» (obszön); -halt M.: «Unterhalt» — fir engem säin Ë. suerge mussen (für seinen Unterhalt aufkommen) — den Ë. vun engem groussen Haus kascht än d'Aën aus dem Kapp; -hillichen, -hielechen trans. Vb.: «aushöhlen» — s. -minnen; -huelen (Ton: 3) trans Verb.: «unternehmen, in die Wege leiten» — du hues do eppes ënnerholl, dat räisst nët riicht (geht schlecht aus); -ierdesch Adj.: «unterirdisch» — d'Tempelhären haten en ënnerierdesche Gank vun hirem Dikrecher Haus bis op Gilsdorf (Sage); -kommen intr. V.: 1) «Obdach, Quartier finden»; 2) «eine Stelle, eine Versorgung finden» — op der Schmelz ë. (auf dem Hüttenwerk eine Stelle finden); -kommes N.: 1) «Unterkunft»; 2) «Stelle, Versorgung»; -krauch M.: «Unterschlupf»; -krauchen, -kräichen, -kraichen, -kréichen intr. V.: «unterkriechen»; -kréiën trans. V.: 1) «überwältigen» — deen as nët ënnerzekréiën; 2) «in Stellung bringen» — ech wäerd en schon ënnerkréiën; -leën, -läën, -lägen (Ton: 1) trans. V.: «eine Unterlage geben» Part.: ënnerluegt u. Varianten — ich han de Posten ënnerlait (Ösl.) (ich habe dem Pfosten eine Unterlage gegeben); -leën, -läën Verbadj.: «unterlegen» (s. d. folg.); -leiën intr. V.: «überwältigt werden, unterliegen» (s. d. v.) — en as ënnerläjen (er ist unterlegen, Ösl.) — Part.: -leën, -läën, -lägen; -leif, -läif M.: «Unterleib» — en huet et am Ë. (Unterleibsschmerzen); -lo, -lag (Ösl. -la:ç) F.: «Unterlage» (im Krankenbett, beim Bau, Schriftstück als Beweis); -loossen trans. V.: «unterlassen»; -maueren trans. V.: «untermauern» — e Fëllement, Follement (Fundament) ënnermaueren; -minnéiëren, -minnen trans. V.: «unterminieren, aushöhlen» — de ganze Bierg as ënnerminnt — déi Bréck as ë. — Im ganzen Minettgebiet ist dieses Verb bedeutungsgemäß eng mit dem deutschen: Mine, Sprengladung verbunden, während sonstwo dies nicht unbedingt zutrifft: de Buedem as ënnerminnt vun den Kanéngercher — s. ënnerhillichen; -miseler M.: 1) «Bewohner der Untermosel»; 2) «Untermoselwein» - s. d. folg., -musel (lok.: -u:-) F.: «Untermosel» (bezeichnet im Luxemburgischen den Lauf der Mosel trierabwärts); -offizéiër, -offezéiër M.: «Unteroffizier»; -pand, Pl.: -pänn(er) N.: «Unterpfand» — ech setzen mäi Kapp an Ë. — en Ë. gin (setzen); -riichten trans. V.: «Verhaltungsmaßregeln geben» (bedeutet nicht: «schulmäßig unterrichten») — en as schlecht ënnerriicht (schlecht beraten) — géi bei en Affekot! du muss dech ënnerriichte loossen — Zeien ë. (Zeugenaussagen beeinflussen, Verhaltungsmaßregeln geben); -sat Verbadj.: «untersetzt, gedrungen» — e staarken, ënnersate Kärel — e klengen, ënnersate Stupp; -sauer F.: «Unterlauf der Sauer» (unterhalb Diekirch); -schätzen trans. Verb. Part: ënnerschat: «unterschätzen» — se hat de Jong ënnerschat; -scheed, -schäd M.: «Unterschied» — s. Dëf(fe)renz; -scheden, -schäden trans. V.: «unterscheiden» — du muss dat Wichtigt vun der Niewesaach ë. — ech kann déi Faerwen do nët ë. — ech ka näist mi unni Brëll ë. (ich sehe nicht mehr gut ohne Brille); -schiddlech Adj.: «verschieden» (bald so, bald anders) — d'Präisser op dem Maart ware ganz ë. — s. onnerschiddlech; -schlënner F.: «Unterschlinder» — Häusergruppe im Ösl. bei Gœbelsmühle; -schloën I (Ton: 1) trans. V.: «unter etwas bringen» — dat äänt Leinduch gët ënnergeschloën, dat iewescht gët ageschloën — e Kléistéck, e Wues ënnerschloën (umpflügen, umwerfen); -schloën II (Ton: 2) trans. Verb.: «veruntreuen, unterschlagen» — en huet eng déck Zomm (Somm Echt.) ënnerschloen — e Bréif ë.; -schrëft F.: «Unterschrift» — eng Ë. 't ka kä Mënsch se liesen; -schrëftlech Adv.: «schwarz auf weiß, verbrieft» — ech hun et ë. vun em — s. schrëftlech;

 

Eingabe
Wörterbuchtext:
Stichwort:
 
  

 

© 2010 - Projekt LexicoLux des Laboratoire de linguistique et de littératures luxembourgeoises der Universität Luxemburg, in Kooperation mit dem Kompetenzzentrum für elektronische Erschließungs- und Publikationsverfahren in den Geisteswissenschaften an der Universität Trier
Hinweis zum problematischen Wortgut