LWB Luxemburger Wörterbuch
 
international bis Irtëmlech (Bd. 2, Sp. 208a bis 209a)
 
international Adj.: wie hochsprachlich — im bes. als Subst.: en Internationalen M.: «Sportler einer Nationalmannschaft».
 
Interpréiter M.: «Dolmetscher» — spaßh.: Intepéiter; (1918 durch die Amerikaner eingebürgert), dafür auch wie frz.: Interprète.
 
Intent (in/tεn:t, lok Westen -tε:ənt, -:nt) F.: «Absicht» — 't war nët sénger Intenten (es lag nicht in seiner Absicht); in dieser Bed. auch: Intentioun F.: 't war nët a sénger I.
 
intensiv Adj.: wie hochsprachl. — bes. häufig in adverbialem Gebr.: en huet e ganzt Joer laang i. geschafft.
 
int(e)ressant Adj.: 1) «fesselnd, spannend» — eng i. Geschicht, Zeidong; 2) «auffällig, bemerkenswert, seltsam» — e mécht sech gären i. mat séngem steiwe Been — ou, da's i.! (der Vorfall, das Problem verlangt eine Erklärung); 3) «von Interesse, einträglich, nutzbringend» — en i. Geschäft — en huet ofgewénkt, 't war em nët i. genuch — en as nët i. (als Gesellschafter bedeutungslos).
 
int(e)resséieren trans./refl. Verb.: «(sich) interessieren» — 't as näischt (méi) wat en interesséiert — dat Kand interesséiert sech fir alles; dazu das häufige Verbadj.: int(e)resséiert 1) «Teilhaber» — en as un däer Saach ënteresséiert (intresséiert); 2) «eigennützig» — da's emol eng i. Familjen (cf. auch antresséiert — I/32) — en as i. fir alles wat un de Su stéisst.
 
Intérêt (/·tərε·, -re,- rei, bisw. /εntεrε·), Intressi M. (bisw. N.) = Antressi (s. d. I/32).
 
Intérieur (wie frz., Ton: 1) M.: 1) «Innenraum, Wohnung, Heim» — si hun e schéinen I.; 2) «Inneres» — im bes.: «Ressort des Innenministeriums».
 
Interne (meist wie frz., Ton: 1) M. u. F.: «Internatsschüler(in)» — hatt as I. — bisw.: interne des hôpitaux (de Paris) — cf. auch Extern.
 
internéieren trans. Verb.: wie hochsprachlich (bes. von Geisteskranken).
 
Intert, Ientert, Untert M.: «Enterich» — andere Synonyma: im Ösl. überwiegt Intenhunn (mit den entspr. phV. — cf. Int, Hunn), vereinzelt Hänerech, Interech (u. phV.) und Erp.
 
Intervall (lok. -va:l) M., bes. in der Ra.: an deem I. «in der Zwischenzeit» — dafür einheimisch: Baant(s), Bannt(s) (cf. dies I/63).
 
intim (i-) Adj.: «vertraut, innig» — se waren zevill i., dat féiert zu näischt Gutts — e gët i. begruewen (in dieser Bed. eher: an der Itimitéit).
 
Intrig (Ton: 2) F.: «Ränkespiel».
 
Intrigant M.: «Ränkeschmied».
 
intrigéieren Verb.: 1) intr.: «Ränke schmieden, sich eindrängen»; 2) trans.: «neugierig machen, zu denken geben, beunruhigen» — ech war ganz intrigéiert — déi Saach intrigéiert mech.
 
intus Adv. in der Ra.: i. hun «gelernt, gegessen, getrunken haben» (wie im Hd.).
 
Invalid M.: «Invalide, Krüppel».
 
Invalideversécherong F., -caisse F., -rent F.: wie hochsprachlich.
 
Invasioun F.: «Invasion».
 
Ivetaire, Inventar, alt: Inventariom M. (N.): «Inventar» — si maachen den I. (Bestandsaufnahme).
 
investéieren trans. Verb.: «(Geld) anlegen» = Geld an eppes stiechen.
 
Ivité (Ton: 2 — Pl. Ivitéen) M.: «geladener Gast».
 
Ivitatioun F.: «Einladung» — waarts d'op eng I.? (sei flinker bei Hand!)
 
ivitéieren trans. Verb.: «einladen».
 
Inzelt M.: = lok. phV. zu Ënzelt, lok. auch Éinzelt, Éissel(t) (Ösl.), Ësselt (Consthum).
 
ipp Interjekt. — in der Ra.: ech hun ipp gesot, elo muss ech driwwer.
 
Ippel in der lok. Ra.: Dokter I. (cf. I/214).
 
ippeg (ans Hd. angelehnt: üppeg) Adj.: «übermütig, protzig» — du gës ze i., 't muss een Holz op dech leën — e lieft ze i. — du as en i. gin.
 
ipsen, imsen intr. Verb.: 1) «essen» (Ammenspr. — cf. aps I/S. 35); 2) = jipsen (s. d.).
 
ir Adj.: «irre, auf falschem Weg» — bes. adverbial: dir kënnt nët ir goën (euch verirren) — du hues mech irgeleet — do bas d'um ire Wee — wann een eppes ausléint, da geet et gären ir — 't as fir u séngem Verstand ir ze gin — dir sid ir (auf dem falschen Weg).
 
iren intr./refl. Verb.: «sich irren» — i. as mënschlech — dann ir dech alt nët (= wann et alt as — zweifelnder Einwurf, bes. zu einem erhofften Vorteil) — ir dech nët hanner deem! [Bd. 2, S. 209] — ech mengen, Dir iirt! — wann ech nët iren, et mech nët iirt (wenn ich recht im Bilde bin).
 
Ir- -tëm, -tom, -tum (Pl. -tëmer) M.: «Irrtum» — do bas d'am I., wann s de dat sees — dat war e fatalen I. — 't as en I. (mat) ënnerlaf — spaßh. altertümelnd: -tomp (cf. auch: Versinn); -tëmlech Adv.: «irrtümlich, durch Irrtum» — dat Duch war i. ënnert eis Wäsch geroden;

 

Eingabe
Wörterbuchtext:
Stichwort:
 
  

 

© 2010 - Projekt LexicoLux des Laboratoire de linguistique et de littératures luxembourgeoises der Universität Luxemburg, in Kooperation mit dem Kompetenzzentrum für elektronische Erschließungs- und Publikationsverfahren in den Geisteswissenschaften an der Universität Trier
Hinweis zum problematischen Wortgut