LWB Luxemburger Wörterbuch
 
Profil bis Pronostik (Bd. 3, Sp. 388a bis 389b)
 
Profil (pro/fil) M.: «Profil» — eng Zeechnung am P. — e Portri vu P. (seitlich) — de P. vun engem Pneu (Riffelung eines Reifens) — Zusssetz.: Summer-, Wanter-, Grey-, U-, T-profil.
 
Profileisen N.: «Profilstahl».
 
Profit (pro/fit) — (Dim. Profitchen) M.: «Profit, Vorteil, Gewinn» — Ra.: vum P. muss de Judd liewen — de ganze P. as bei der Däiwel (as zum Däiwel gaang) — en as nëmmen op de P. aus — e kennt jhust säin ägene P. — et as nëmmen zu déngem P. — hie weess aus alles P. ze zéien — warnend, drohend: dorunner hues de kee P.! — sief ës sécher, et as em kee P. — cf. Gewonn.
 
Profitchen (Ton: 2) M.: 1) (oft abfällig) «Vorteil» — hie weess (hien huet) ëmmer säi P. derbäi; 2) «tellerartiger Kerzenleuchter mit Rundgriff zum Aufbrennen der Kerzenreste, mit Spitze um die Kerze aufzustecken, Leuchterknecht» (veraltet).
 
profitéieren, profëtéieren (Ton: 3) trans./intr. Verb.: «profitieren» — ech wollt vun der Geleënheet p. wéi ech grad hei war — dat huet em (nët) profitéiert — ech wëll sénger nët p. (cf. begieren) — hie profitéiert vun alles — ech wëll nët dervu p. — et profitéiert dem Haus nët, wann et eidel steet — e Meedche p. (mißbrauchen).
 
Profiteur (wie frz.) M.: «gemeiner Nutznießer» — en houere P.
 
profit(er)lech (Ton: 2) Adj.: 1) «vorteilhaft, einträglich» — déi kleng Äppel si méi p. fir d'Kanner wéi déi déck — eng p. Ham (Schinken ohne viel Abfall, mit sehr wenig Speck); 2) «auf seinen Vorteil bedacht» — dee Mënsch as eemol zevill p. — substantiv.: Profit(er)lechen M.
 
Programm M.: 1) «Programm, Plan» — de P. vun den Aarbechten, déi nach gemaacht musse gin — wat steet um P.? (was ist vorgesehen?) — ech hu mir mäi P. gemaacht — sou Saache stin nët op séngem P.; besonders: a. «Unterrichtsplan, Lehrplan» — de P. vun der Schoul — dem P. no fueren, de P. anhalen (den Lehrplan befolgen); b. «festgelegte (Spiel-)Folge, vorgesehener Ablauf» — de P. vum Radio — dat Theaterstéck steet haut nët op dem P., as haut nët um P.; c. «Festordnung» — et as alles nom P. verlaf, gaang — Zussetz.: Fest-, Kinos-, Theaterprogramm; 2) «Darlegung von Grundsätzen» — de P. vun der Partei — Zussetz.: Parteiprogramm; 3) a. «gedrucktes Schulprogramm, auch die darin veröffentlichte, wissenschaftliche Abhandlung» (früher) — Zussetz.: Schoulprogramm; c. «gedruckte Spielfolge» — Programme(r) verkafen, drécke lossen.
 
programméisseg Adj.: «programmmäßig» — besser dafür: nom Programm.
 
Progrès (wie frz., Ton: 1 oder 2 — Pl. Progräen) M.: «Fortschritt» — mam P. mat virugoen — en huet Progräe gemaacht (z. B. vom Schüler gesagt) — du kanns nach vill Progräe maachen, éier eppes mat der gët — cf. Fortschrëtt.
 
Projet (wie frz., Ton: 1 — Pl. Projheën) M.: «Projekt, Entwurf, Plan» — séng schéinst Projheë sin an d'Waasser gefall — d'Saach as eréischt am P. — et gouf e P. an d'Chaber abruet — Zussetz.: Gesetzprojet.
 
Proj(h)ekter M.: «Projektor» — e P. fir Filmen ze spillen, fir Diaën ze weisen — Zussetz.: Dia-, Filmprojekter.
 
Projhektioun F.: «Projektion, Vorführung» (Dia, Film).
 
Projhektiounsapparat M.: «Projektionsapparat».
 
projhezéieren trans. Verb.: «projizieren, vorführen» (Dia, Film).
 
Prok(e)rör, Prokurör, Prokurär, Procureur (wie frz.) M.: 1) «Staatsanwalt» — drohend: ech gi bei de [Bd. 3, S. 389] (bis un de) P. — engem mam P. dräen (drohen) — de P. huet den Daum nach drop (von jungen Mädchen unter 15 Jahren) — dazu: P. général (wie frz.) M.; 2) (nicht die frz. Form) «Klatschbase» — cf. Prëkroter.
 
prok(e)réieren, prokuréieren, prokoterens. prëkoteren — si hu laang zesumme prokuréiert.
 
Prok(r)oter M. — s. Prëkroter.
 
proklaméieren trans. Verb.: «proklamieren» — d'Resultater gin den Owend nach proklaméiert.
 
Proklamatioun F.: «Proklamation».
 
Prokura F.: «Prokura» — en huet P. — engem P. gin — cf. Vollmacht, Pouvoir.
 
Prokuratioun F.: «Vollmacht» — cf. Vollmacht, Pouvoir.
 
Prokurist M. — wie hd.
 
Proloñgatioun F.: «verlängerte Ausgehfrist» — ech hun den Owend P.
 
Prolongée (wie frz., Ton: 2) F.: «über die normale Dauer hinaus verlängerter Tanzabend».
 
proloñjhéieren trans. Verb.: «verlängern» — e Wiessel (Wechsel), en Urlaub, e Congé p.
 
PromelF.: «Brombeere» — s. Bromelen.
 
promenaadjes Adv.: «schlendernd, in gemütlichem Spaziertempo» — e koum p. dohier.
 
Promenad F.: 1) «kurzer Spaziergang» — 't as nëmmen eng P. bis dohinner (nur ein kurzer Weg); 2) «Promenade, Spazierweg» — eng schéi P. laanscht d'Sauer — eng P. maachen, schafen, uleën — cf. Spadséiergank.
 
promenéieren intr./trans. Verb.: 1) «(ziellos) umhergehen» — wat promenéiers du dann elo rëmmer? 2) «spazieren führen» — e promenéiert all Dag säin Hond.
 
Promill M.: «Promill» — de Chauffeur hat eng (gutt) Parti P. (Alkohol am Blutt) — de Moscht huet . . . P. — cf. Saier(echt).
 
Promm F. — s. Praum und Komp.
 
Prommbierg ON.: «Heyden» — s. Häden, Heden (Dorf in der belg. Provinz Luxemburg bei Durbuy).
 
Prommendéier (lok.: Reimberg) N.: «Maikäfer» — cf. Kiewerlek.
 
Promotioun F.: 1) «Promotion, Jahrgang» (mit gleicher Reifeprüfung) — en as vu ménger P.; 2) «Einteilungsklasse des Landesfußballverbandes» — Zussetz.: Éierepromotioun.
 
prompt Adj./Adv.: «prompt» — eng p. Bedéinung — p. a bëlleg — e wor p. do wéi ech e gebraucht hun.
 
pronoñcéieren trans./intr. Verb.: 1) «stark ausprägen, hervortreten» — d'Taille pronoñcéiert ze vill — dazu das Verbadj.: pronoñcéiert: «ausgeprägt» — e pronoñcéierte Goût fir all Séissegketen; 2) refl.: «sich äußern, seine Meinung sagen» — en huet sech nach nët derzou pronoñcéiert.
 
Pronostik (endbetont — Pl. Pronostiken, -ker) M. und F.: «Prognose» — e P. fir de Foussball maachen — méng Pronostike(r) si falsch.

 

Eingabe
Wörterbuchtext:
Stichwort:
 
  

 

© 2010 - Projekt LexicoLux des Laboratoire de linguistique et de littératures luxembourgeoises der Universität Luxemburg, in Kooperation mit dem Kompetenzzentrum für elektronische Erschließungs- und Publikationsverfahren in den Geisteswissenschaften an der Universität Trier
Hinweis zum problematischen Wortgut