LWB Luxemburger Wörterbuch
 
reilen bis Réisch(t) (Bd. 4, Sp. 35b bis 36a)
 
reilen trans. Verb.: 1) «mit Sprossen versehen» (C) — Echt.: en Raf r.; 2) «riegeln» (Wb.06).
 
Reilendir F.: «Lattentür» — dafür auch: Gueder (s. d. sub 1).
 
Reiler ON.: «Reuler» — Dorf der Gemeinde Clerf, Kanton Clerf — 56.
 
reiles, reilens, relles, rëlles Adj./Adv.: «abspenstig, abwendig» — ee r. maachen (bes. bei beabsichtigter Heirat) — wie soll dee Jong da r. gemaacht hun? — r. gin.
 
Reim, Räim M. (Wb.06: F.): «Reim» — a Reimen a Strofen.
 
Réim I F.: «Ruder» (Wb.06).
 
Réim II M. — phV. zu: Rimm (s. d.).
 
Réimech ON.: «Remich» — Ort, Gemeinde und Kanton Remich — 530 — (die Einwohner heißen: Réimecher, lok. Mosel: Réimejher) — Spottbez.: déi Réimecher Korrefmécher, Gäässebeschléier, Spottvigel — zur Kennzeichnung der malerischen Lage: R., där gët et wéineg — Nicht-Remicher (Winzer) sagen: watt wëlsche hun, den Herrgott war vu R. (die Gegend ist vom Wetter begünstigt) — Réimecher Blumm (lok. Mosel: Trichterlilie — s. Jonggesell sub 2).
 
reimen (Westen: rämen) intr. Verb.: «reimen» — Raa.: dat reimt ewéi Aasch op Fridderech (s. d.), wéi Kou op Suedel, Kiirmes op Koschter (gar nicht) — hie ka r. ouni ze keimen; 2) refl.: «sich zusammenfügen, -passen» — a wéi reimt dat sech? (wie erklärt sich das?) — hien huet sech dat alles esou (zesumme-)gereimt — Abl.: Gereims N., Reimerei F. — dat as nëmme G.
 
Réimer M.: «Römer» — zer Zäit vun de R. (zur Römerzeit) — spöttisch, wegwerfend: d'R. hun dat och nët kannt, gewousst — dat wor ewell esou bei de R. (den ale R.) — dazu: Réimerin F.
 
Réimer- -kapp M.: «römische Münze» — cf. Hädekapp; -pad M., -strooss F., -wee M.: «Römerpfad, -straße, -weg» — cf. Kiem; -räich N.: «Römerreich»; -villa F.: «Römervilla»; -zäit F.: «Römerzeit» — dat Geschir stammt aus der R.
 
réimesch Adj.: «römisch» — r. Mënzen (cf. Hädekapp) — e réimeschen [Bd. 4, S. 36] Hutt — e réimesche Koll (Kragen der katholischen Geistlichen) — réimescht Recht — eng r. Wo (Waage) — réimeschen Zalot (Salat) — de réimeschen Adler bei Duelem — r. Mosaïken — r.-katoulesch.
 
Réimerschen, Rämerschen, Remerschen, Rëmerschen (alle Ton: 1, gelegtl. Ton: 2) ON.: «Remerschen» — Gemeinde Remerschen, Kanton Remich — 545.
 
reimiddegs. sub Rei I.
 
Réimo(c)kel M. — s. sub Réi-/réi-.
 
Reine (wie frz.), Rän weiblicher Vorname: «Regina» — cf. Regina.
 
Reinar(d) männlicher Vorname: «Reinhard» — cf. Renert sub 1).
 
Reis I M. — s. Räis I.
 
Reis II (Pl. Reis) M. und N.: «altes Flächenmaß der Schieferdecker, dreieinhalb Quadratfuß» (C).
 
Réisch F. — s. Réisch(t) II.
 
réisch I Adj.: 1) «schräg» (s. d. Vor.); 2) «nördlich» (Wb.06) — déi r. Säit vum Bierg (die nördliche, kältere Seite des Berges) — cf. schléi I.
 
réisch II (lok. Mosel: reesch, Osten: risch, weitere phV. rësch, resch (rεS)) Adj./Adv.: 1) a. «harsch, rauh, in der Luft ausgetrocknet» (meist von der Anschnittfläche des Brotes gesagt) — d'Brout, dat opgeschnidden as, gët r. — de Buedem as su risch no där laanger Drécht; b. «heiser, rauh» — Echt.: d'Stëmm as réisch(t), wann een daags virdroa vill gedronk(t) hoat (C); c. «starr, spröde» (Mosel) — d'Billécke si r. (wenn es kalt ist sind die Büglinge zu starr zum Biegen, die Rinde löst sich); 2) «aufgebracht, zornig» (Wb.06).
 
Réis-chen I F. — Dim. zu Rous I (s. d.).
 
Réis-chen II weiblicher Vorname: «Röschen» — Koseform zu Rous II, Ros (s. d.).
 
Réis-chen III M.: «Zapfenlager in der Mühle».
 
Reischens. Räisch(t)enduch.
 
reischen intr. Verb.: «leicht regnen» — cf. säpelen.
 
réischen trans./intr. Verb.: «abschürfen» (Wb.06).
 
Réisch(t) I F.: «unfruchtbares Land» (Wb.06) — cf. Dréisch, Rausch I sub 1).
 
Réisch(t) II F.: 1) «Gefälle, Abdachung» — den Daach kritt (huet) genuch R. — Echt.: en riicht Réischt muss än Drëttel Däl voam Grond aus säin (Dachdeckerspr. — C); 2) (lok.: Réist) «Dachholz» (Wb.06); 3) «Berghang» (Wb.06).

 

Eingabe
Wörterbuchtext:
Stichwort:
 
  

 

© 2010 - Projekt LexicoLux des Laboratoire de linguistique et de littératures luxembourgeoises der Universität Luxemburg, in Kooperation mit dem Kompetenzzentrum für elektronische Erschließungs- und Publikationsverfahren in den Geisteswissenschaften an der Universität Trier
Hinweis zum problematischen Wortgut