LWB Luxemburger Wörterbuch
 
Schlekentempo bis Schlësselblumm (Bd. 4, Sp. 147a bis 148a)
 
-tempo M.: «Schneckentempo».
 
schlekeg, -ig Adj./Adv.: «träge, langsam».
 
schlëmm Adj./Adv.: «schlimm» (Steigerung: méi sch., schlëmmer, am schlëmmsten, veraltet: [an] der schlëmmst) — Ra.: 't kann nët schlëmmer goen, ewéi nom Doud an d'Häll — eng sch. Saach, Affär — et huet sech méi sch. ugesi wéi et war — dat as sch. fir hien — dat as e schlëmme Brudder, Kärel, Mënsch — deen elo, deen as schlëmmer wéi der Däiwel (an Ziwil) — tréischt dech, et hätt nach schlëmmer kënne goen (sin, kommen) — 't as nëmmen hallef esou sch.! — 't as sch., wat dee Saache seet — Ausruf: 't as awer sch.! — et gët all Dag méi sch. mat him, en endegt nach um Gaalgen — substantiv.: loosse mer dat Bescht virkéieren, dat Schlëmmt (Schlëmmst) kënnt vum selwen — da's dat Schlëmmst, wat der konnt passéieren — cf. béis, schro, uerg.
 
schlëmmen (lok. Echt.: schlëmpen) I refl. Verb.: «sich verschlimmern» — et huet sech geschlëmmt déi lescht Nuecht — Zussetz.: verschlëmme(re)n.
 
schlëmmen (lok. Echt.: schlëmpen) II trans./intr. Verb.: «verkrümmen, (sich) verbiegen» — den Heel as geschlëmmt — d'Rad an enger Maschin as geschlëmmt — den Nol as geschlëmmt, e goung ëm — wann d'Limm vum Messer schlëmmt, dann as et kee gudde Stol.
 
schlëmpen I — s. schlëmmen I, II.
 
schlëmpen II (lok.: Mosel) — s. schlompen sub 1)b.
 
Schlëmmt F.: 1) «Krümmung» — cf. Krëmmt; 2) «Kerbe» — d'Messer huet e puer elle Schlëmmten — cf. Krack sub 2); 3) «Krankheit, Unpäßlichkeit» — cf. iwwerhalen.
 
Schlendrian M. — wie hd. — et geet am ale Sch. virun — wat as dat e Sch.!
 
Schléng, Schléngt, Schlénger, Schléngel, Schlengel F.: 1) «Schlinge» — hien huet den Arem an der Sch. hänken; 2) «Speiseröhre» — cf. Schléck; 3) «habsüchtiger Mensch» — Zussetz.: Geldschléng — cf. Geldschléck, Geldschlaang.
 
Schléngel I (lok. Echt.: Schleengel) M.: «Schlingel» — Echt.: dau Sch.!
 
Schléngel II F. — s. Schléng.
 
Schlénger, Schlenger, Schléngel F.: 1) «Hosenträger» (meist nur im Pl.: Schléngeren — cf. Gaalgen sub 3); 2)s. Schléng sub 1); 3) (lok.) «Schleuder» — cf. Schleider sub 1).
 
Schlengerrack M.: «Trägerrock».
 
schléngeren, schlengeren (lok.: schlingeren) intr. Verb.: 1) «beim Gehen mit dem Fuß einen Bogen beschreiben» (vom Pferd und Rind gesagt) — dafür auch: méien; 2) «schlingern» — d'Mëllech huet an der Kan geschléngert, 't wor hallef Botter gin.
 
schlénks. schlank II.
 
Schlënner ON. und Stellenbez.: «Schlinder» (Tal und Bach); dort lokalisiert M. Rodange die Burg «Malepaartes» des Fuchses — en as an der Sch. doheem — een aus der Sch. — ON. für: «Oberschlinder» — 117; «Unterschlinder» — 122 — beide Gemeinde Hoscheid, Kanton Diekirch — e wunnt an der Sch.
 
Schlënnerman(n)escht ON.: «Schlindermanderscheid» — Gemeinde Burscheid, Kanton Diekirch — 121.
 
Schlënter (lok.) F.: «größerer Splitter» — cf. Spläiter, Schläiter.
 
Schlenter F. und M.: 1) «alte Gewohnheit, alte Leier» — cf. Schlendrian; 2) (lok.: Bodange) — s. Schlenterer.
 
schlenteren, schlenderen intr. Verb.: «schlendern» — e schlentert de ganzen Dag dorëmmer ouni ze schaffen — schlenter nët esou! — cf. schlabberen — Abl.: Geschlenters N.
 
Schlenterlatenterin einem Rätsel — s. sub Kaz 1).
 
Schlenterer, Schlentermates, -tinnes, -klos M.: «saumseliger Mensch, der immer Zeit hat».
 
schlentereg, schlentreg, -ig, schlend(e)reg Adj.: «schlendernd» — e schlenterege Marsch (Gangart) — d'Kou as esou sch. do gaangen (wankend).
 
schlëntreg Adj.: 1) «sehr mager» (C); 2)s. schlentereg.
 
schlenzen (selten) intr. Verb.: «scharwenzeln» — en as erëm e (um ihn) sch. gaangen.
 
Schlëpp F.: «Schlaufe» — s. Schlapp — cf. Träipeverschlëppong.
 
schlëppen, schläppen trans. Verb.: «(zu) eine(r) Schlaufe, einen (zu einem) Knoten binden» — schlëpp et elei duurch! — eng Cravate sch. (dafür auch: e Schlapp maachen) — eng Zort Fuesentskichelcher gi geschlëppt — no der Brautmass sot d'Mamm: lo sin se geschlëppt an all Éiwegkeet. [Bd. 4, S. 148]
 
Schlepper M.: 1) «Schlepper» (Bergbau) — de Mineur mat séngem Sch.; 2) «Schlepper» (Schiff, Sattelschlepper).
 
schlëpperbaarbes (lok.) Adv.: «ohne Schuhe und Strümpfe» — cf. baarbes.
 
Schlëppreef M.: «Faßreifen» — cf. Faass sub 1).
 
Schleppsäl N.: «Schleppseil».
 
Schleppsäwel M.: «Schleppsäbel» — cf. Schläfsäwel.
 
schlësseg, -ig I Adj.: «dicht, fest schließend» — d'Dir as nët sch., et zitt drënner eran — d'Fënster as zevill sch., et kritt ee se bal nët op.
 
schlësseg II Adj.: «schlüssig» — si si sech ës nach nët sch.
 
schlësseg III Adj.: «schleißbar, zum Schleißen geeignet» — d'Louheck as sch. — cf. schläissen.
 
Schlëssel M.: 1) «Schlüssel» — eng Kludder, eng Klongel Schlësselen — de Sch. vum Haus, vun der Auer, vum Auto (Won), vum Schaf — de Sch. vun der Uewepäif (cf. Schloss sub 1) — Ra.: de Sch. op d'Graf leën (auf den Nachlaß verzichten) — ech leën de Sch. op d'Graf (ich gebe alles auf, ich bin am Ende) — a wann s de mer de Sch. vum Himmel géifs, ech déit (täte) et nët — bei einer Versteigerung: an honnert Frang fir de Sch. (Trinkgeld für d. Ausrufer) — Zussetz.: Auer(e)-, Autos-, Haus-, Hausdir-, Keller-, Kiirche-, Lou-, Noute-, Paarte-, Plou-, Pompels-, Schrauwe-, Sécherheetsschlëssel — cf. Englänner sub 2), Doudekap sub 4); 2) «Notenschlüssel» — a wat fir engem Sch. as dat Stéck geschriwwen? — dazu: (französische Notenbez.): Sol-, Do-, Fa-schlëssel.
 
Schlëssel- / schlëssel- -bän N.: «Schlüsselbein»; -blumm F.: 1) «Schlüsselblume» (Primula sp.) — dafür auch: Guckucksblumm, Dillemännchen; 2) «Knabenkraut» (Orchis sp. — bes. das kleine oder gemeine Knabenkraut — Orchis morio) — dafür auch: Kéisblimmchen; 3) blo Sch., wëll Sch. «Lungenkraut» (Pulmonaria sp.) — dafür auch: wëll Guckucksblumm, Longekraut;

 

Eingabe
Wörterbuchtext:
Stichwort:
 
  

 

© 2010 - Projekt LexicoLux des Laboratoire de linguistique et de littératures luxembourgeoises der Universität Luxemburg, in Kooperation mit dem Kompetenzzentrum für elektronische Erschließungs- und Publikationsverfahren in den Geisteswissenschaften an der Universität Trier
Hinweis zum problematischen Wortgut