LWB Luxemburger Wörterbuch
 
Séile(n)- / séile(n)- bis Séisselrank (Bd. 4, Sp. 209a bis 210a)
 
Séile(n)- / séile(n)- -ammecht F.: «Seelenamt»; -häl, -heel N.: «Seelenheil» — suerg fir däi S.! — e géing säi S. fir eng Drëpp verkafen; -roueg Adv.: «seelenruhig»; -sak M. — s. Séil(e)sak. -verkäfer M.: 1) «Seelenverkäufer (Wb.06), Halsabschneider»; 2) «kleiner, schmaler Kahn» (lok.).
 
seileg, -ig (Var.: sillig) Adj.: 1) «selig» — de séilegen Zankt Péiter — flott (s. d. sub 1) gelieft a s. gestuerwen as dem Däiwel d'Rechnong verduerwen — cf. Glaf sub 1); 2) «verstorben» (immer nachgestellt) — méng Mamm s. — den Éim s. (auch: den Éim getréischt); 3) «überglücklich» — d'Kand wor s. wéi den Nekleeschen him dat Spillgezei bruecht hat; 4) «angeheitert» — en as (wor) s. — hien as all gudden Dag s. — Zussetz.: aarme-, drib-, gléckséileg.
 
Séilegkät, -keet F.: 1) «Seligkeit» — d'éiweg S. — et gët aacht Séilegketen; 2) «Glückseligkeit» — an enger S. koum e mer alles erzielen — cf. Gléckséilegkät.
 
Séilen ON.: «Selingen» — frz. Sélange, Dorf in der belgischen Provinz Luxemburg — B 6.
 
Séil(e)sak, Sill(e)sak M.: «Brustinneres» — der Däiwel hëlt der de S.! — domat kënnt een sech de S. verbrennen (von zu heißem Essen, Getränk, zu starkem Branntwein gesagt) — cf. Fudderduch sub 2).
 
Seim M. — s. Säm.
 
Séimaschin F.: «Sämaschine».
 
Séimchen (auch: Seemchen, Séilchen, Seelchen) — in der Beteuerungsformel: ménger S.! (bei Gott!) — 't as ménger S. nët vill, nët geroden, keen décke Koup! — cf. sécks.
 
séimeren intr. Verb.: 1) «leise, anhaltend weinen» — cf. jéimeren, wéimeren; 2) «bei zugedecktem Topf braten».
 
Seimunnes (lok.: Rosport, Heinerscheid) F. — s. Säächom(m)es.
 
Seimerechkleine Siedlung bei Arlon.
 
seins. säin.
 
séin (lok.: Echt.) intr. Verb.: «sehen» — s. gesinn.
 
Séinduch N., Séisak M. — s. Somduch.
 
séinens. séien.
 
Séis(i) weiblicher Vorname: «Susanna» — s. Susann.
 
séiss Adj.: «süß» — (esou) s. ewéi Hunneg, Mitt, Zocker — e séisse Béckelek — séisse Kabes — eng s. Drëpp — séisse Wäin, Viz — e séissen Apel — eng s. Bir — de Viz as nach s. — et as zevill, et as widderlech s. — übtr.: en as ze s., fir éierlech ze sin — substantiv.: Séisst N. — dat S. as nët gutt fir d'Gesondheet — huet (wëllt) Dir dat S. gär? — déi dat S. gär hu, si gutt Männer — Dir wëllt jo dees Séissen? — e verleit näischt Séisses; — iron.: Séissen M.: 1) «Mann, der Süßigkeiten liebt» — lok. Grevenmacher: holl en (heirate ihn), 't as e S.; 2) «gezierter Mann» — Zussetz.: batter-, sauerséiss;
 
Séiss- -apel M.: «Süßapfel» (Wb.06); -holz N.: 1) «Süßholz» (Glycyrrhiza glabra) — eng Staang S.; 2) «süßholzblättriger Tragant» (Astragalus glycyphyllus); 3) (lok., z. B. Tintingen, belg. Provinz Luxemburg) «Lakritze»; -piech (lok.: Arlon) M.: «Lakritze» — cf. Kar(r)itz, Lakritz, Mokuch; -wuurzel F.: «Tüpfelfarn» (Polypodium vulgare) — dafür auch: Engelséiss.
 
Séissegkät, -keet (meist im Pl. Séissegkäten) F.: «Süßigkeit» — en ësst gär Séissegkäten.
 
Séissel F. — s. Séissen. [Bd. 4, S. 210]
 
séisselzeg, -ig Adj.: «süßlich».
 
séissen trans. Verb.: «süßen» — den Zocker séisst nët méi wéi fréier, mengen déi al Leit — dazu: geséisst Verbadj. — geséisste Wäin — Zussetz.: verséissen.
 
Séissen, Séissel (Var., Echt.: Sinz, Sinzel, Ösling: Säässel, Nösl.: Säässen) F.: «Sense» — Sensenteile: Wuurf mat Graff (Kréck, Krätsch s. d. sub 2), Blat, Ham, Hamrank, Séisselrank (cf. Flaus sub 1) — mat der S. méien — d'S. schwenken (mähen) — d'S. klappen, schläifen — d'S. muss gehäert gin, wann se den Dadder (s. d. sub 1) huet — e Gesiicht wéi eng S. (hageres Gesicht) — Ra.: et kënnt een eng S. op séngem Bauch klappen (so viel hat er gegessen) — mat Séissele méit mer d'Gras a mat Séchele schneit mer d'Kuer (Ga) — Kinderreim: Méchel, klapp d'Séchel, klapp d'Sinz, 't geet an de Ginz — Zussetz.: Fruucht-, Ginste-, Hädséissel;
 
Séissel- -blumm, Séisseblumm F.: «gemeiner Reiherschnabel» (Erodium cicutarium); -geschir N. — s. Hargeschir; -hummer M.: «Dengelhammer»; -rank M.: «Eisenring, dient zum Befestigen der Sense am Wurf» — dafür auch: Hamrank — cf. Ham II;

 

Eingabe
Wörterbuchtext:
Stichwort:
 
  

 

© 2010 - Projekt LexicoLux des Laboratoire de linguistique et de littératures luxembourgeoises der Universität Luxemburg, in Kooperation mit dem Kompetenzzentrum für elektronische Erschließungs- und Publikationsverfahren in den Geisteswissenschaften an der Universität Trier
Hinweis zum problematischen Wortgut