LWB Luxemburger Wörterbuch
 
sou, su A bis Spaass (Bd. 4, Sp. 230b bis 231b)
 
sou, su A. Interjekt.: «so» (Kurzform von: esou [s. d.] — je nach Tonfall fragend, bezweifelnd, verwundert, energisch bejahend, bekräftigend) — s. eppes! — aa (moduliert) s.! — s., lo geet et duer! — s. kuck! — s. gesäi, lo si mer fäerdeg (anerkennend); B. Adv. — sou kriss de dat nët fäerdeg — s. as dat (betont)! — s. as et, an nët anescht — wéi geet et? Antwort: (e)s. an (e)s., alt (e)s. — in Berichten, Erzählungen: ech hu gesot, s. an (e)s. — hie sot, s. an (e)s. — s. hat ech mer déi Saach nët geduecht — s. war et nët gemengt — aha, s. mengs de dat! — s. eppes lieft nët méi! — s. eppes huet ee sénger Liewen nach nët gesinn! — s. (etwa) an enger Woch geet et — an s. virun (usw.) — s. eng (enger) Leit gët et nët méi — mat (e)s. enge (enger) Leit (enge Leide) fänkt een näischt un — s. ee fënt een op all Mëscht — du bas [Bd. 4, S. 231] (mer) s. gutt wéi bor Geld — hien huet elauter s. Saache (Kram) feel — s. eng Dommheet, e Gebraddels, e Getéins, e Misär, s. Manéieren — s. eng domm, faul! — s. eng huet grad mir misse passéieren (geschéien)! — s. mir näischt dir näischt geet et nët; — sou(s)-sech (Nösl.: su-sich) «so ist's recht» (beruhigend, ermunternd, auch iron.: da haben wir die Bescherung) — sou-sech, méng Moodchen, lo hues de genammt, an da geet et an d'Bettchen — sou-sech, lo si mer fäerdeg! — iron.: s., mäi Jong, as et der elo besser (z. B. wenn jem. gestraft wurde); sou gesäi (wie sous-sech) — s. gesäi méng Mod!
 
sou-/su- -bal Adv.: «sobald» — Spw. (Du): subal gefaang, subal gehaang — subal gefaangen, subal geest (aus der Hand in den Mund gelebt) — hie mécht dat s. nët (méi)! — mir kréien s. keen (Aarbechter) an d'Haus; Konjkt.: s. (wéi) et geet! -fären Adv.: «sofern»; -fort Adv.: «sofort» — lo kënns de s.! — dafür meist: direkt (sub 2), gläich (sub 3), riicht (sub 2); -guer Adv.: «sogar»; -laang Adv./Konjkt.: «solange» — s. ech weess (soweit meine Erinnerung reicht) — s. as dat Klengt spillt, plot et äis nët. -vill Adv./Konjkt.: «soviel» — s. wéi näischt (dafür auch: sou gutt wéi näischt) — e lieft nët méi, s. ech weess — schwätz dach nët s.! -wéisou Adv.: «sowieso» — mir wiren s. komm; -wuel Konjkt.: «sowohl».
 
Souch (-x, Nösl.: -ç) F.: «Wassergraben» — cf. Séi II, Séit, Sou.
 
souchen (-x) lok. phV. Echt. von: sichen.
 
Soud, Sudd M. (lok.: F.): «Sodbrennen» — 't as fir de S. ze kréien!
 
Souer (phV. Nösl., Echt.: Suër) F.: 1) «Gewimmer, Greinen» — d'Kand hält sech un eng S. (auch: ee Soueren — s. soueren sub 1); 2) «Person, die dauernd klagt» — dafür auch: Souermaschin F.; -mrei F.; -see F.
 
soueren (Osten und Nösl.: suëren) intr. Verb.: 1) «wimmern, greinen» — d'Kand souert an der Wéi — den Hond souert no séngem Här — e souert vun Zännwéi — bal souert e mam Mo, bal mat der Liewer — de Bouf huet mer de ganzen Dag de Kapp voll gesouert, fir eng Trompett ze kréien — dat Framënsch souert de ganzen Dag — substantiv.: deen as mat S. op d'Welt komm — en hält sech un ee S. — wat as dat e S. de ganzen Dag — Abl.: Gesouer, Gesouer(t)s, Gesouesch N. — hal mol eemol op mat deem éiwege G.! — dénges G. sin ech sat! 2) «mit leisem Geräusch kochen, braten» — d'Waasser souert am Dëppe virun — d'Äppel um Kolonnenuewe s. — cf. sidderen; 3) «surren, summen» — d'Mécke, d'Neonsluuchte s. — en Häbléiser souert vu fären.
 
souereg (lok.: suërig) Adj.: 1) «weinerlich, greinerisch» — eng s. Stëmm — e soueregt Framënsch, Kand; 2) (lok., z. B. Bettborn, Reimberg) «kränklich» — d'Fra gët all Dag méi s. (nimmt jeden Tag an Kräften ab).
 
Soumécht, Su-, Sue- (Var.: Soumicht, Sumicht, Somécht) F.: 1) «Nährstoffgehalt des Bodens» — et gët Planzen, déi zéien all S. aus dem Buedem — de Pällem entzéit dem Buedem all S. — übtr. von Speisen mit viel Fett, reichlicher Sauce: do as S. dran; 2) «Jauche» — d'S. leeft (geet) de Kulang (d'Gaass) an.
 
Soup, Supp F.: 1) «Sumpf, sumpfige Stelle» (bes. in Wiesen oder Wäldern) — Stellenbez.: an der Supp (bei Heffingen); 2) «dichter Nebel».
 
soupeg, suppeg, -ig Adj.: «sumpfig» — s. Wisen — eng s. Plaz am Bësch.
 
Sous, Sousel(i) weiblicher Vorname: «Susanna» — s. Susann.
 
Sout F. — s. Séi II.
 
souterens. sidderen.
 
sozial (s-, z-), zozial Adj.: «sozial» — deen as s. agestall — dazu: Sozialrent F.; -rentnerM.; -versécherong F.
 
Sozialist (s-, z-), Sossialist, Zozialist M.: «Sozialist» — dazu: sozialistesch, -isch Adj.: «sozialistisch» — déi s. Partei, Gewerkschaften — cf. rout sub 2)a.
 
Soziussëtz (s-, ts-) M.: «Soziussitz» (Motorrad) — dafür meist: den zwete, den hënneschte Sëtz (um Motor).
 
Spa (SpA) ON.: «Spa» — dazu: Spawaasser N.: «Mineralwasser von Spa» — dafür auch kurz: Spa M. und F. — gët mir e (eng) Spa, eng Fläsch Spa (-waasser) — Zussetz.: Spa-Citron, Spa-Orange (diese frz. ausgesprochen, Ton auf der ersten Silbe des Zusatzwortes).
 
Spaass (Pl. Spaasser, Pl. lok. Späss [z. B. Vianden — Engelmann]: Speesser — lok. Nösl.: Spass [kein Pl.], lok.: Spaz) M.: «Spaß, Vergnügen, Scherz» — d'Kanner hun hire Sp. am Schnéi — si hate vill Sp. op der Hochzäit (gehat) — si haten hire Sp. mat [Bd. 4, S. 232] him — esou e Sp. verbidden ech mer — lo as de Sp. um Enn! — Echt.: lo hoat de Sp. gedoun! — looss em dach säi Sp.! — hien hätt nawell Sp. un deem Meedchen (er fände schon Gefallen an dem Mädchen) — hatt huet Sp. mat de Jongen — ech hätt nawell Sp. un esou engem Haus — hien huet Sp. mam Rechnen — ech hätt Sp. fir matzegoen — lok. Redingen: sou e Sp. kann nët gedaueren — Echt.: en hoat Sp. an Eescht an äm Sekelchen (cf. Kräischen sub 1) — aus Sp. gët Eescht — jidderengem säi Sp.! — ech hun et gemaacht aus Sp. (Freude) un der Saach — dat gët dech en deiere Sp.! — dat as kee klenge Sp.! spaßh. Zus.: wann en Iesel an der Wéi läit — 't as e Sp. wéi en aneren — am (fir) Sp. (nicht im Ernst) — ech hun et nëmmen am (fir) Sp. gesot, ech hun nëmme Sp. gemaacht (es nicht ernst gemeint, auch entschuldigend) — et wor nëmme fir Sp. (beim Spiel, nur ein Versuch) — wann s de kee Sp. verstees (verdréis), da géi heem — Echt.: wee kee Sp. verstät, bleif voan de Leiden ewech — aa, dofir geet de Sp.! — ech hun dem (deem) Sp. (Spiel) elo laang genuch nogekuckt — ech hun dem Sp. nët getraut — elo héiert de Sp. op! — dat as Sp.! (das wäre gelacht!) — ech wäerd der dee Sp. verdreiwen! — ech fäerten, ech kréien den Zuch nët méi, Antwort: och, dat wir (as) Sp.! (das wäre gelacht) — Sp. muss sin, sot de Bauer, du huet en d'Fra mam Greef gekëddelt — cf. Sport sub 2).

 

Eingabe
Wörterbuchtext:
Stichwort:
 
  

 

© 2010 - Projekt LexicoLux des Laboratoire de linguistique et de littératures luxembourgeoises der Universität Luxemburg, in Kooperation mit dem Kompetenzzentrum für elektronische Erschließungs- und Publikationsverfahren in den Geisteswissenschaften an der Universität Trier
Hinweis zum problematischen Wortgut