LWB Luxemburger Wörterbuch
 
Spiz bis Spontes (Bd. 4, Sp. 246b bis 247b)
 
Spiz M.: «zarter, schmächtiger Mensch» — Echt.: e Sp. voa Jong — cf. Spizert.
 
spizeg, -ig Adj.: «schmächtig» — e spizege Bërschtelchen — eng sp. Fra — e spizegt Kand — e gët vun Dag zu Dag méi sp. — cf. mo(ë)r sub 1), gouereg.
 
Spizelek M.: «Zaunkönig» (lok.) — cf. Maiskinnek.
 
Spizert M.: «schmächtiger Mensch».
 
Splack M. — s. Spléck.
 
Splanz (Vianden — Engelmann) F.: «Eisennagel» — cf. Splonz, Splënt.
 
Spläiss F.: «Spleisse, kleiner Holzsplitter» — cf. Schläiss, Spläiter.
 
spläissen (Part. Prät.: gesplass) trans. Verb.: «spleissen, der Länge nach spalten» — fréier hun se Holz (Dännen-, Eechenholz) gesplass fir Liichtspéin ze maachen — Rubarb, Boune sp. — lok. Verbadj.: gespläisst — eng gespläisste Fëschstaang.
 
Spläiter F. und M.: 1) «kleiner Holzsplitter» — ech hu mir eng (e) Sp. an de Fanger gerass — ech hun eng (e) Sp. am Fanger — dafür auch: Splënter, Schläiter, Schläiss, Schlënter, Nösl.: Spléckter; 2)im Pl.: Spläiteren heißen die flachen Steine, die die Kinder beim Botterschmiere maachen (s. d.) über das Wasser werfen; 3) «brüchige, fehlerhafte Stelle im Metall» (Ga); 4) «große, magere Person». [Bd. 4, S. 247]
 
spläitereg, -ig Adj.: «splitterig» — dafür auch lok. z. B. Echt.: schlënterig, schläiterig.
 
spläiteren intr. Verb.: «splittern» — dat Holz spläitert liicht — dafür lok. Echt.: schläiteren.
 
Spläizchen F. — s. Splout.
 
Spléck F., Splack M.: 1) «Spalte, Riß, tiefe Schrunde» — eng Sp. an enger Fiels; 2) «Schlitz, Falte» (an Kleidungsstücken) — eng Sp. am Palto, an der Jupe — cf. Rass I; 3) lok. für Aaschfuer, auch «Furche zwischen den Brüsten»;
 
splécken trans. Verb.: «spalten» — Holz sp. — looss der d'Féiss sp. a géi op d'Wäd! — loosse mer de Mëssel sp. (teilen) — e Stéck sp. (ein Feld der Länge nach teilen) — cf. drimmen, spalen.
 
Splënt I (Westen: Spléint) M. u. F.: «Vorsteckstift, Splint» — cf. Splonz.
 
Splënt II M.: «Weißholz, Splint» — dafür auch lok.: Spënt.
 
Splënter F. — s. Spläiter.
 
splënter- -dir Adj.: «sehr dürr»; -nakeg Adj.: «splitternackt»; -nei Adj.: «ganz neu» — cf. fonkelnei.
 
splënteregs. spläitereg.
 
Splitt(er) M.: «Splitter» (nur als Straßenbelag) — de Sp. ausféieren (bei Straßenarbeiten kleine Splitterhaufen längs der Straße anlegen) — de Sp. verdelen (über die geteerte Straße verteilen).
 
Splonz (Pl. Splënz, Vianden: Splanz) M.: 1) «eiserner Vorstecknagel an der Deichsel» — dafür auch: Splonznol, Täissel(s)nol; 2) «Zunge am Hufbeschlag für Rindvieh»; 3) F.: «Hosenklammer» (Ösl.) — cf. Pëtz, Klamer; 4) F.: «Splint, Vorsteckstift» (Nösl.) — cf. Splënt I.
 
Splonznol M. — s. Splonz sub 1).
 
Splout (lok.: Echt.) F.: «breiter, flacher Splitter» (von einem Stein, Huf, Stück Holz) — wat säin do Splouten ewechgefoar! (eigtl. und übtr.: tüchtig gegessen) — looss mech noach e Sp. (e Spläizchen) hei ewechhollen! (vom Huf der Kuh).
 
Spon (-o:-) M. — phV. Echt., Mosel — s. Spoun I.
 
Spond I M.: «der Anschlag, Falz» (Schreinerspr.) — de Sp. huet en Elektriker déi Fur genannt, déi en an d'Mauer gehaen huet, fir d'Dréit dran ze leën (C) — (der Spund = Pont).
 
Spond- -aax F.: «Wagnerbeil mit zugeschliffener Schärfe» (Stellmacherwerkzeug — C) — cf. Spalaax; -af M.: «Schimpfwort» (Berens, Kerfegsbloum); -buer N. u. M.: «Spundbohrer» — cf. Pontebuer; -huwwel M.: «Spundhobel» (Tischlerei) — cf. Huwwel; -lach N.: «Spundloch» (Wb.06) — cf. Pontelach; -wand F.: «Holzwand».
 
spondéieren (lok.) intr. Verb.: «gut essen und trinken».
 
Spond II N.: «das Gesponnene».
 
spontan Adj./Adv. — wie hd.
 
Spontes M.: «Geld» — deen huet Sp.! — cf. Geld, Knäpp, Mommes, Monéiten, Spoun I.

 

Eingabe
Wörterbuchtext:
Stichwort:
 
  

 

© 2010 - Projekt LexicoLux des Laboratoire de linguistique et de littératures luxembourgeoises der Universität Luxemburg, in Kooperation mit dem Kompetenzzentrum für elektronische Erschließungs- und Publikationsverfahren in den Geisteswissenschaften an der Universität Trier
Hinweis zum problematischen Wortgut