LWB Luxemburger Wörterbuch
 
Stréistull bis strengen (Bd. 4, Sp. 296b bis 298a)
 
-stull M.: «Stuhl mit Strohgeflecht»; -wësch M.: «Strohwisch»; [Bd. 4, S. 297] -zocker M.: «Zuckerbohnen geringer Qualität» — cf. Sträzocker, Dafzocker, Fëschelchen sub 3)a.; -witwer (auch wie hd.) M.: «Strohwitwer».
 
streideg, -ig (phV. s. sub streiden) Adj./Adv.: 1) «streitsüchtig» — dat as emol e streidege Mënsch — dazu: Streidegkät, -keet F.: «Streitsucht» — cf. streidereg; 2) «streitig» — engem eppes st. maachen.
 
streiden (Part. Prät.: gestridden, lok.: gestrid[en], gestridd — phV. Nösl.: strëgden, weiter südlich im Ösl.: stregden [-ε-], Südwesten: strëdden, Mittelosten: stredden [-ε-], lok. Echt.: streiden) intr./refl. Verb.: «(sich) streiten» — si st. ëm (fir) all Dreck, (manner wéi) näischt a widder näischt, näischt an nammel näischt (wegen Nichtigkeiten) — Kanner, streit nët! (auch zu Erwachsenen gesagt) — si hun sech drëm gestridden — si streide mateneen — wouriwwer streide mer dann? (worüber diskutieren wir?) — wourëm st. mer? (worum geht es?) — Abl.: Gestreits (lok.: Gestrits) N. — Zussetz.: be-, of-, zerstreiden — cf. Sträit und Komp.
 
streides Adv.: «streitend» — mir si bal st. auserneegaang — substant.: «Anlaß zum Streit» — si hun elo kee Streides méi.
 
Streider(t) M.: «streitsüchtiger Mensch» — géi mer ewech, du ale St.!
 
streidereg, -ig Adj.: «streitsüchtig» — wéi bas du haut esou st.! — e streiderege Geck — en huet eng st. Oder — cf. streideg sub 1).
 
Streiderei F.: «(unnütze) Streitigkeit» — maacht är St. ënnert iech aus!
 
Streidesch F.: «streitsüchtige Frau».
 
stréieg, stri-ig Adj.: «faserig» — stréieg(t) Fleesch — d'Boune si st. — st. Hor (sprödes Haar) — cf. sprock, strénkeg, Stréi.
 
Streiels (Ösl.) M.: «Streu von Heide und Ginster» — mat der Hädséissen op de St. goen — cf. Strä, Strägins, Sträes, Streëlskoup.
 
Streik M. — wie hd. — dazu: streiken intr. Verb. — dafür auch: Grève maachen.
 
Stréil F.: «Striegel» — cf. Strigel.
 
stréilen trans. Verb.: 1) (auch refl.) «strählen, kämmen» (spaßh. oder iron. für Menschen) — d'Päerd, den Hond st. — (sech) d'Hor, de Baart, de Bless st. — hatt brauch eng Stonn fir sech ze st. — hien as schéi gestréilt — cf. strigelen, kämmen sub 1), Bless I sub 4); 2) «streicheln» — d'Kaz as häämlech, si léisst sech st. — abweisend: géi stréil déng Giedel! — cf. sträichelen sub 2); 3) (iron.) «prügeln» — ee mam Martini, mat der Rutt st. — komm, mäi Beschten, dass ech dech e bëssche st.!
 
stréimegs. strummeg.
 
stréimen intr. Verb.: «strömen» — d'Leit komme gestréimt — iron.: wuer stréims de? — cf. strummen.
 
Stréimung F.: «Strömung» — en as an d'St. komm (eigtl. u. übtr.) — cf. Stroum.
 
Streisel M.: 1) «Zuckerstreusel» (Mischung aus Butter, Zucker, Mehl, ein wenig Milch, Zimt); 2) «Streuseltorte, -kuchen» — dazu: Streiselkuch (lok.: Strauselkuch) M.; -taart F.; -täertchen F.; -bréitchen N.; Streisel(s)mëtsch F.; Streiselcher Pl. tant.: «Streuselgebäck» — cf. Kichelchen.
 
Strëment, Strument (beide Ton: 2) N. — s. Instrument.
 
stremmen trans./intr. Verb.: 1) «straff anziehen»; 2) «stauen» (Wasser) — cf. stemmen sub 2); 3) «beengen» (von Kleidungsstücken gesagt) — de Koll vum Hiem stremmt (mech), en as z'enk — d'Box stremmt tëscht de Been, iwwer de Bauch — cf. serréieren, schrauwen; 4) refl.: «sich hineinzwängen» — et muss een sech dra st. (in ein zu enges Kleidungsstück, auch: sich Mühe geben) — e kritt sech nët méi an déi Box gestremmt — Zussetz.: erstremmen.
 
Stremmläif M.: «Korsett» — cf. Corselet.
 
Strëmp (Pl. Strëmp, Dim. Strëmpchen) F.: «Strumpf» — e Puer St. — St. strécken, stoppen, stëppelen — — St. aus Seid, Woll, Nylon — kuurz, laang, erstëmpte, gestréckte St. — sech op d'St. maachen (aufbrechen, sich davonmachen) — eng St. voll Krounen (voll Geld — Ga) — Neol.: du gees mer (dat geet mer) ferrem (fatzeg) op d'St. (auf die Nerven) — Zussetz.: Fraleits-, Gummis-, Kanner-, Maansleits-, Sportsstrëmp — cf. Hues F., Chaussette, Socken, Sockett.
 
Strëmpchen F.: 1)Dim. zum Vor.; 2)(lok. Wiltz: Stremmchen) «Glühkörper des Gaslichtes».
 
Strempel, Strëmpel M.: «Schenkel, Bein» (Geflügel, Frosch, Hase, auch beim Schinken, iron. auf Menschen übtr.) — Strempelen ewéi Stréckeisen (dünne Beine) — wat huet dat Meedche Strempelen! — cf. Stempel sub 2)c., Bändel sub 2).
 
strempelens. strampelen.
 
streng (lok. Vianden, Echt.: streeng) Adj./Adv.: 1) «streng» — e strengen [Bd. 4, S. 298] Här, Patréiner — e strenge Jhandarem (eigtl. und: Ehefrau) — hien as st. gehalen — st. geholl misst hie fir de Schued opkommen — en as strenger Hand hanner hatt gaangen — cf. Riichter, gestreng; 2) (lok.) «schnell, rasch» — d'Päerd leeft st. — en as st. komm — géi nët esou st.! — en as st. drop lassgaang — lo st. an d'Bett! — d'Feier geet ze st. — d'Waasser as st. op där Plaz — en drénkt st.; 3) «scharf» — et richt st.
 
Strengel M. — s. Strängel.
 
Strenghät, -heet F.: «Strenge» — Echt.: d'Streenghät hoat noach kämools vill erraicht.
 
Strengt F.: 1) «Strenge»; 2) «Stromschnelle» — als Stellenbez. im Fluß: an der Strengt, an de Strengten — cf. Stroum sub 1), Draff II sub 1 — dazu: strengen intr. Verb. — d'Waasser strengt op deer Plaz.

 

Eingabe
Wörterbuchtext:
Stichwort:
 
  

 

© 2010 - Projekt LexicoLux des Laboratoire de linguistique et de littératures luxembourgeoises der Universität Luxemburg, in Kooperation mit dem Kompetenzzentrum für elektronische Erschließungs- und Publikationsverfahren in den Geisteswissenschaften an der Universität Trier
Hinweis zum problematischen Wortgut