TimotéiTimotéiTinatinkTinnTinnchenTinnTinnéikadéiTinnesTinniTypographTippTippTippTippautoTippbocktippenGetippstippeschTippholztipp-tappT.-TäschentipptoppTirageTirangTyranntyrannesch, -ischtyranniséierenTire-bouchon-buschongTirelTireltertireleg, tirleg, -igTirelire(lire)littchenTireliriTirlittchen, -liitchen, litti(ti)TirlitzTirludiumtirmelegtirmelenTiroirTiroulTiroulerTisTissuTitelTëtelTitelbéierTitelbiergTitelblattiteléieren, tëteléierenTitsch, TiitschTittTitterTitterlittiTittesTittiTittitjatjeetjëfttjiipsen, tschiipsenTjiipchenTauxToile ciréeToiletteToilette-ToilettefraToilettepabeierToilettesäfToiletteseefToisetoiséierenTobiasToccagetockTocktockeg, -igTockegkätTockmeierTockskapptockskäppeg, -igTockskäppegkät, -keetTodéi, TaudisTodeler, ToodlerToodlertod(d)elenTodiTodiTaudisTofeltoff, toft, tofteg, -igtoffeg, toftegTofttoftegToktokegtokelegToltolen | Timotéi I — s. Tim.
Timotéi II (Ton: 1) M.: 1) «Lieschgras» (Phleum pratense); 2) «Kleeart».
Tina weiblicher Vorname, Kurzform für «Clementine, Christina».
tink lautmalend in Kinderreimen: t., t., tellerla (dallendar) — cf. MKr. Nr. 465, 466 — cf. ténk.
Tinn I, Tinnchen — s. Anton.
Tinn II F. — in der Redewendung: näischt an der T. hun (nichts im Kopf haben) — cf. Schierbel, Kapp.
Tinnéikadéi † M.: «das Steckchen, die Minke» (Ga — mam T. spillen, das Steckchenspiel spielen. Jeu d'exercice qui consiste à faire sauter avec force un très petit bâton pointu par les deux bouts et à le lancer le plus loin qu'il est possible, soit à tour de bras, soit en le frappant avec un autre bâton court.) — cf. Giisch(t).
Tinnes 1) — s. Anton; 2) M.: «Dummkopf»; 3) (lok.) «Stößel» — cf. Stéisser — Zussetz.: Boxen-, Labber-, Lauschter-, Wibbeltinnes.
Tinni 1) — s. Anton — in Abzählreimen: Tinni, Tinni mat der décker Schell / leeft ueter d'Duerf bis bei d'Kapell / eent, zwee, dräi / du bas fräi (Niederkerschen) — cf. inni; 2) — s. Tina.
Typograph M. — wie hd.
Tipp I (Dim.: Tippchen) M.: 1) «Typ» (meist verächtlich) — e flotten, faden, gelungenen, glaten T. — wat as dat fir e blöden, faulen T.! — wat fir en Tippchen huet hatt da bei sech? — dat as deem Framënsch säin T. (meist: ihr Freund); 2) «Typus» — dat as en aneren T. (Schlag) Leit — dat as en T. vu Professer, vu Schoulmeeschter — hien (hatt) as nët mäin T. — dat verdréit sech nët mat séngem T.
Tipp II M.: «Schutthalde, Müllablageplatz» — 't as (du bas) nach gutt fir op den T. — hues de dat um T. fond? — Zussetz.: Drecks-, Fläschen-, Mouken-, Schlakentipp.
Tipp III M.: «Tip» — engem en T. gin (Hinweis).
Tippauto M.: «Lastwagen mit Kipper».
Tippbock M.: «Vorrichtung zum Kippen der Förderwagen auf der Verladerampe» — cf. Tippholz.
tippen trans./intr. Verb.: 1) a. «tippen, leicht berühren» — tipp eng Grimmel mam Hummer op den Nol! (cf. tappen, técken) — übtr.: do as nët drun ze t. — un deen do kanns de nët t. (goen — er ist dir in allem überlegen) — du brauchs nëmmen drun ze t., gläich as hie Feier a Flam (begeistert), as en an der Luucht (in Wut); b. «fischen, wobei der Köder (Fliege) das Wasser nur leicht berührt»; c. «auf der Schreibmaschine schreiben» — e Bréif t. — hie kann t. — no(m) Diktat t. — cf. klappen, tappen; d. «ahnen, voraussagen» — do hues de richteg (falsch) getippt — ech t. op hien — Abl.: Getipps N.; 2) «kippen» (lok. dafür auch: kippen) — tipp den Teimer (Buedem) an dat Lach dohannen! — en as (mat engem Fudder Hä) getippt — hien huet (de Won) getippt (den Erntewagen umgestürzt, umgekippt — cf. ëmgeheien, Buurgermeeschter); 3) «eine Fehlgeburt machen» — cf. Fausse-couche, Butsch — Zussetz.: aus-, bäi-, beieneen-, ëm-, zesummen-, zoutippen.
tippesch Adj.: «typisch» — dat as t. fir hien — den tippesche Professer — dat as t. hien — 't as t. Lëtzebuergesch.
Tippholz N.: «dickes, eichenes Brett am Förderwagen» (unter dem der Bock beim Kippen angesetzt wurde).
tipp-tapp 1) in Kinderreimen, -spielen: t., Diirchen op / wien as do? (cf. MKr. Nr. 493) — substantiv.: Spiel der Hütebuben, dabei werden einem Mitspieler die Augen verbunden; er muß nach den Weisungen der Spielkameraden auf den Knien einem Ziel (Kuhfladen) entgegenrutschen (C) — T.-Täschen — Reihenspiel der Kinder (Ga); 2) Tipptapp M.: «Trottel» (lok. Redingen — C). [Bd. 4, S. 331]
tipptopp Adj./Adv.: «tadellos, perfekt» — en tipptoppe Kärel — bei hinnen as alles t. an der Rei.
Tirage (-a:S, Ton: 1 oder 2) M.: 1) «Ziehung» (einer Lotterie); 2) «Auflage(ziffer)» — wéi héich as den T.? — cf. Oplo; 3) «Zugvorrichtung am Pflug» — cf. Zoch.
Tirang (Pl. Tirangen, Tiräng, Dim. Tiräng[el]chen — lok.: Tërang — alle Ton: 1) M.: «Schublade» — dafür auch: Auszock, Tiroir.
Tyrann M. — wie hd. — Zussetz.: Haustyrann.
tyrannesch, -isch Adj. — wie hd.
tyranniséieren trans. Verb.: «tyrannisieren».
Tire-bouchon (wie frz., Ton auf der ersten Silbe von bouchon), -buschong (Pl. Tire-bouchoën, -buschongen) M.: «Korkenzieher» — cf. Stoppenzéier.
Tirel M.: «Kornelkirsche» — dazu: Tirelter M.: «Kornelkirschenstrauch» — lok.: Terelter — s. Kierel, Kierlett.
tireleg, tirleg, -ig Adj.: «schwindlig» — et as mer sou t. (am Kapp) gin.
Tirelire(lire)littchen — im Kinderreim: T., mäi Papp as e Schmiddchen.
Tireliri (lok. Arsdorf meist: Liri) M.: «Delirium, (Säufer-)Wahn» — en huet den T. — a séngem T. weess en nët wat e mécht.
Tirlittchen, -liitchen, litti(ti) M.: 1) «Flöte, Pfeife aus Weidenrinde, auch Blechinstrument zum Trillern, Nachahmen des Lerchenschlags»; 2) — in den Raa.: a. — dorëmmer (den) T. spille goen (die Zeit vertrödeln, faulenzen, Leichtsinn treiben) — séngem T. nogoen (seinem Vergnügen, Leichtsinn); b. — in der Form: Tirlittiti, Tirliichen — en huet elauter T. am Kapp (er ist leichtsinnig — cf. liichtfankeg) — nët méi richteg am Tirliiche sin (nicht recht bei Trost sein — C); 3) «sinnloses Gerede» (lok.) — wat en T.
Tirlitz M.: «Frucht des Tirelter» — dafür auch: Hirlitz.
Tirludium M. — s. Druludium.
tirmeleg — s. tiermeleg.
tirmelen — s. tiermen, tiirmen.
Tiroir (wie frz., Ton: 1) M. — s. Tirang.
Tiroul N.: «Tirol» — in dem Ausdruck: äddi Welt, ech gin an T. — dazu: | |