LWB Luxemburger Wörterbuch
 
tjee bis tolerant (Bd. 4, Sp. 331b bis 332b)
 
tjees. dajee sub 3), dann, da sub 3).
 
tjëfts. jëft.
 
tjiipsen, tschiipsens. schiipsen, djipen, djiipsen, jhipsen.
 
Tjiipchen (Pl. Tjipertchen, auch: Djiipchen — lok.) N. — s. Schipp(el)- chen.
 
Taux (wie frz.) M.: «Zinsfuß».
 
Toile cirée (wie frz., Ton auf der ersten Silbe von cirée — lok. Var.: T.- ziree, Tolziri, Toultiréi) M.: «Wachstuch» — en Dëschteppech aus T. — en Toile-zirees Dëschelduch — dafür auch einfach: en Toile-cirée — lee den T. op den Dësch!
 
Toilette (wie frz., Ton: 1) F.: 1) «Überzug, schwarzes Umschlagtuch» — cf. Händscheschnidder; 2) «Toilette» — a. «Festkleidung» — op der Houchzäit wore laang Toiletten — déi Fra muss all Jor dräi nei Toilette kréien — eng schéin T.; b.in dem Ausdruck: (séng) T. maachen (sich zurechtmachen, sich herausputzen) — éier hatt fäerdeg as mat sénger T., séng T. ze maachen, as den Zuch fort — d'Kaz mécht hir T. (leckt sich ab); c. «Toilettentisch»; 3) «Abort» (vornehmere Bez.) — cf. Hais-chen sub 1), Cabinet sub 1), Geleënheet, Schäisshaus, -hais-chen, Sekréit sub 1); [Bd. 4, S. 332]
 
Toilette- (Aussprache wie im Hd.) -fra F.: «Toilettenfrau» — dafür auch: Kabineesfra; -pabeier M.: «Toilettenpapier» — dafür auch: Kabinees-, Schäisspabeier; -säf, -seef F.: «Toilettenseife».
 
Toise (wie frz.) — s. Tues.
 
toiséieren (twA/zeiərən) trans. Verb.: «messen, von oben bis unten ins Auge fassen» (Ga) — cf. tuesen.
 
Tobias (Ton: 1) M.: «Dummkopf» — cf. Hippias, Lausias, Topert.
 
Toccage (wie frz., Ton: 1) M.: «Abbauzins» (der Tâcherons [s. d.] — Bergwerk).
 
tock lautmalend wiederholt: tocktock — im Kinderspiel: t., t. d'Dir op / wien as do? / en Engel mat séngem gëlde Stiefchen (en Däiwel mat séngem eiserne Staf) / wat hätt en da gär? / en Déier dat sech am Bësch ophält usw. — klinglingling, t. t., bonjour Madame usw. — t., t., mécht de Wollef.
 
Tock (Pl. Téck) M.: 1) «Dickkopf, Starrkopf» — dat as der emol en T.! — in manchen Ortsneckereien, z. B.: déi Haasseler, déi Éislécker Téck; 2) «starker Hofhund» — cf. Hafftock; 3) dinglich: a. «Bremsklotz» (am Wagen, am Fahrrad) — den Tock as ofgeschlaff — cf. Patt III sub 5); b. «Prellbock»; c. «Brandrute» — cf. Brandrutt; d. «Schuhnagelsorte» — cf. Knippchen sub 3)a., b.
 
tockeg, -ig (lok.: tockseg) Adj.: «starrköpfig, eigensinnig» — dazu: Tockegkät F. — cf. tockskäppeg.
 
Tockmeier (lok.: Tocksmeiser) M.: «Duckmäuser» — cf. Duckmeiser.
 
Tockskapp M.: 1) «Dickkopf» — cf. Tock sub 1), Klatzkapp sub 2); 2) (lok.: Niederkerschen) «Kaulquappe» — cf. Kauzekapp.
 
tockskäppeg, -ig Adj.: «dickköpfig» — dazu: Tockskäppegkät, -keet F. — cf. tockeg, ampässeg sub 1), déckkäppeg, etätéiert, klatzkäppeg, verbruet, storréckseg.
 
Todéi, Taudis (wie frz., Ton: 1) M.: 1) «Elendswohnung»; 2) «durch Mißwirtschaft verursachte Unordnung u. Verschmutzung» — wat as dat en T. bei denen am Haus!
 
Todeler, Toodler ON.: «Tadler» — Dorf der Gemeinde Heiderscheid, Kanton Wiltz — 142 — attributiv.: Toodler — den Toodler Bur (Willibrordusbrunnen bei Tadler) — d'Toodler (Tootler) Millen — déi Toodler (Einwohner von T.).
 
tod(d)elens. tottelen.
 
Todi I (lok.) M. — s. Zodi.
 
Todi II, Taudis (wie frz., Ton: 1) M. — s. Todéi.
 
Tofel (lok.) F.: 1) «Schaukästchen» (Ga) — Ga: Töfelchen (Bildkästchen); 2) (dafür auch: Tofelt, Wiltz: Hofelt — in der Sauer-, Moselgegend) «Schulranzen» — cf. Tabel, Tafel, Schoulsak; 3) (lok.) — s. Tafel sub 3).
 
toff, toft, tofteg, -ig Adj.: «taufeucht» — cf. dofteg.
 
toffeg, tofteg Adj.: 1) «locker» (vom Gebäck, vom Teig gesagt); 2) «lauwarm» — dafür auch: téipeg, wodelech, toweleg; 3) «taufeucht» (s. d. Vor.) — d'Wäsch as t.
 
Toft M.: «leichter (Sommer-)Nebel» (Wb.06: Tau) — cf. Doft.
 
toftegs. toff u. toffeg.
 
Tok (lok.: Nösl.) F.: «Böller» — s. Hok II sub 2), lok., z. B. Arsdorf, Bondorf: Hooch.
 
tokeg (lok. Bech/Echt. — C) für topeg (s. d.).
 
tokeleg (lok.) Adj.: «zimperlich» (C). — hie geet nët t. mat hir ëm (er nimmt keine Rücksicht [auf ihr Alter]).
 
Tol M. und F.: «Eisenblech» — frz. tôle.
 
tolen Adj.: «aus Eisenblech» — en t. Ämer, Daach, Schaf, eng tole Biitchen, eng t. Dir — cf. Blech, blechen.
 
tolerant Adj.: «tolerant» — dazu:

 

Eingabe
Wörterbuchtext:
Stichwort:
 
  

 

© 2010 - Projekt LexicoLux des Laboratoire de linguistique et de littératures luxembourgeoises der Universität Luxemburg, in Kooperation mit dem Kompetenzzentrum für elektronische Erschließungs- und Publikationsverfahren in den Geisteswissenschaften an der Universität Trier
Hinweis zum problematischen Wortgut