LWB Luxemburger Wörterbuch
 
Toilette bis Tollwut (Bd. 4, Sp. 331b bis 332b)
 
Toilette (wie frz., Ton: 1) F.: 1) «Überzug, schwarzes Umschlagtuch» — cf. Händscheschnidder; 2) «Toilette» — a. «Festkleidung» — op der Houchzäit wore laang Toiletten — déi Fra muss all Jor dräi nei Toilette kréien — eng schéin T.; b.in dem Ausdruck: (séng) T. maachen (sich zurechtmachen, sich herausputzen) — éier hatt fäerdeg as mat sénger T., séng T. ze maachen, as den Zuch fort — d'Kaz mécht hir T. (leckt sich ab); c. «Toilettentisch»; 3) «Abort» (vornehmere Bez.) — cf. Hais-chen sub 1), Cabinet sub 1), Geleënheet, Schäisshaus, -hais-chen, Sekréit sub 1); [Bd. 4, S. 332]
 
Toilette- (Aussprache wie im Hd.) -fra F.: «Toilettenfrau» — dafür auch: Kabineesfra; -pabeier M.: «Toilettenpapier» — dafür auch: Kabinees-, Schäisspabeier; -säf, -seef F.: «Toilettenseife».
 
Toise (wie frz.) — s. Tues.
 
toiséieren (twA/zeiərən) trans. Verb.: «messen, von oben bis unten ins Auge fassen» (Ga) — cf. tuesen.
 
Tobias (Ton: 1) M.: «Dummkopf» — cf. Hippias, Lausias, Topert.
 
Toccage (wie frz., Ton: 1) M.: «Abbauzins» (der Tâcherons [s. d.] — Bergwerk).
 
tock lautmalend wiederholt: tocktock — im Kinderspiel: t., t. d'Dir op / wien as do? / en Engel mat séngem gëlde Stiefchen (en Däiwel mat séngem eiserne Staf) / wat hätt en da gär? / en Déier dat sech am Bësch ophält usw. — klinglingling, t. t., bonjour Madame usw. — t., t., mécht de Wollef.
 
Tock (Pl. Téck) M.: 1) «Dickkopf, Starrkopf» — dat as der emol en T.! — in manchen Ortsneckereien, z. B.: déi Haasseler, déi Éislécker Téck; 2) «starker Hofhund» — cf. Hafftock; 3) dinglich: a. «Bremsklotz» (am Wagen, am Fahrrad) — den Tock as ofgeschlaff — cf. Patt III sub 5); b. «Prellbock»; c. «Brandrute» — cf. Brandrutt; d. «Schuhnagelsorte» — cf. Knippchen sub 3)a., b.
 
tockeg, -ig (lok.: tockseg) Adj.: «starrköpfig, eigensinnig» — dazu: Tockegkät F. — cf. tockskäppeg.
 
Tockmeier (lok.: Tocksmeiser) M.: «Duckmäuser» — cf. Duckmeiser.
 
Tockskapp M.: 1) «Dickkopf» — cf. Tock sub 1), Klatzkapp sub 2); 2) (lok.: Niederkerschen) «Kaulquappe» — cf. Kauzekapp.
 
tockskäppeg, -ig Adj.: «dickköpfig» — dazu: Tockskäppegkät, -keet F. — cf. tockeg, ampässeg sub 1), déckkäppeg, etätéiert, klatzkäppeg, verbruet, storréckseg.
 
Todéi, Taudis (wie frz., Ton: 1) M.: 1) «Elendswohnung»; 2) «durch Mißwirtschaft verursachte Unordnung u. Verschmutzung» — wat as dat en T. bei denen am Haus!
 
Todeler, Toodler ON.: «Tadler» — Dorf der Gemeinde Heiderscheid, Kanton Wiltz — 142 — attributiv.: Toodler — den Toodler Bur (Willibrordusbrunnen bei Tadler) — d'Toodler (Tootler) Millen — déi Toodler (Einwohner von T.).
 
tod(d)elens. tottelen.
 
Todi I (lok.) M. — s. Zodi.
 
Todi II, Taudis (wie frz., Ton: 1) M. — s. Todéi.
 
Tofel (lok.) F.: 1) «Schaukästchen» (Ga) — Ga: Töfelchen (Bildkästchen); 2) (dafür auch: Tofelt, Wiltz: Hofelt — in der Sauer-, Moselgegend) «Schulranzen» — cf. Tabel, Tafel, Schoulsak; 3) (lok.) — s. Tafel sub 3).
 
toff, toft, tofteg, -ig Adj.: «taufeucht» — cf. dofteg.
 
toffeg, tofteg Adj.: 1) «locker» (vom Gebäck, vom Teig gesagt); 2) «lauwarm» — dafür auch: téipeg, wodelech, toweleg; 3) «taufeucht» (s. d. Vor.) — d'Wäsch as t.
 
Toft M.: «leichter (Sommer-)Nebel» (Wb.06: Tau) — cf. Doft.
 
toftegs. toff u. toffeg.
 
Tok (lok.: Nösl.) F.: «Böller» — s. Hok II sub 2), lok., z. B. Arsdorf, Bondorf: Hooch.
 
tokeg (lok. Bech/Echt. — C) für topeg (s. d.).
 
tokeleg (lok.) Adj.: «zimperlich» (C). — hie geet nët t. mat hir ëm (er nimmt keine Rücksicht [auf ihr Alter]).
 
Tol M. und F.: «Eisenblech» — frz. tôle.
 
tolen Adj.: «aus Eisenblech» — en t. Ämer, Daach, Schaf, eng tole Biitchen, eng t. Dir — cf. Blech, blechen.
 
tolerant Adj.: «tolerant» — dazu: Toleranz F.
 
toleréieren trans. Verb.: «tolerieren, dulden, zulassen» — du bas nach jhust hei toleréiert.
 
Tolziri M. — s. Toile cirée.
 
Tollkiischt F.: «Tollkirsche» — cf. Juddekiischt sub 1).
 
Toll, Tolli männlicher Vorname: «Anatol».
 
Tollwut F. — wie hd. — cf. Haupeschkränkt, rosen sub A. 1) — dazu:

 

Eingabe
Wörterbuchtext:
Stichwort:
 
  

 

© 2010 - Projekt LexicoLux des Laboratoire de linguistique et de littératures luxembourgeoises der Universität Luxemburg, in Kooperation mit dem Kompetenzzentrum für elektronische Erschließungs- und Publikationsverfahren in den Geisteswissenschaften an der Universität Trier
Hinweis zum problematischen Wortgut