LWB Luxemburger Wörterbuch
 
Tränt bis tréifelen (Bd. 4, Sp. 342b bis 344a)
 
Tränt (lok.: Arsdorf) M. — s. Trant — e koum nees mat séngem alen T.
 
tränteleg, -ig (lok.: tranteleg) Adj./ Adv.: «schlendernd, langsam» — en träntelege Mënsch — cf. tranig, trantig.
 
träntelen (lok.: trantelen) intr. Verb.: «schlendern, zotteln, langsam arbeiten, die Zeit vertrödeln» — träntel nët esou a maach virun! — e koum dohier geträntelt — deen huet ëmmer ze t. an ze triwwelen — Abl.: Geträntels N. (im Gehaben, bei der Arbeit) — Zussetz.: verträntelen.
 
Tränteler (lok.: Tranteler) M., Träntelesch F.: «langsame Person» — dafür auch: Träntelbatti, -jhang, -méchel, Träntelueres M. — cf. Tranteluerenzméchel — Zussetz.: Gottes-, Härgottstränteler — cf. Trapejhang.
 
Tränteluri, Tranteluri F.: «Geschwätzigkeit» — wann se (d'Fra) an eng T. fällt, fënt se keen Enn.
 
Träppchen I M. — Dim. zu Trapp I. [Bd. 4, S. 343]
 
Träppchen (Echt.: Treepchen) II F. — Dim. zu Trap II — im bes. «Bockleiter, kleine Stelltreppe» — huel der eng T., wann s de nët reechs!
 
träppweis (Echt.: treepweis) Adv.: «haufenweise» — d'Leit sin t. komm — cf. Trapp II.
 
Träpplek (lok. -léng, -lénk, lok. Wormeldingen: Trääplek) M.: «Treppenstufe» — pass op, hei as en T.! — en T. méi héich — cf. Trapentrëtt.
 
Trait (wie frz., Pl. Träen) M.: «Gesichts-, Charakterzug».
 
trätéieren trans./intr. Verb.: 1) a. «behandeln» — en huet mech trätéiert wéi en Hond; b. «bewirten» — cf. traktéieren sub 3); 2) «verhandeln» — loosse mer nët laang t.
 
Traitement (wie frz., Ton: 1, Pl. Traitemeën), Trätement (Ton: 3 — Pl. Trätementer) M.: 1) «das Gehalt» — cf. Traktement; 2) «die Behandlung» — en as beim Dokter am T.
 
Traiteur (wie frz., Ton: 1) M.: «Traiteur» — et sin haut vill Leit, déi d'Iesse fir e Fest doheem vum T. komme loossen.
 
Träter (lok.: Westen) M.: «Verräter» — frz. traître — adjektiv. (lok.): de Wäin as t. (ist tückisch).
 
Trätsch F.: «Speisegemengsel» — eng T. as eppes ënnernä Getriwweltes (C) — im Ösl.: Trutsch (s. d. sub 3) — cf. Bratsch — lok. Zussetz.: Äerdbiers-, Kréischels-trätsch.
 
trätschen trans./intr. Verb.: 1) «Speise auf dem Teller mischen» — cf. trutschen; 2) (lok.) — s. traatschen sub 2)a. — Zussetz.: verträtsch(el)en.
 
Trätter M.: «Einwohner von Trotten» — dazu: Trätterbaach F.: «Trotterbach»; -strooss F.: «Trottenerstraße» (Stellenbez. bei Trotten) — cf. Tratten.
 
Treet (lok. Nösl., z. B. Binsfeld, Holler) F.: «Lache, Menge» (bes. von Erbrochenem gesagt) — tjëft, watt hatt dän eng T. do gekatzt — 't luch eng (gruss) T. Blout do — cf. Truecht sub 3).
 
Treff I F.: «Kreuz im Kartenspiel» (gelegtl. lok. für Kräizer).
 
Treff II F.: «Zufall» (lok.) — et as eng T. — cf. G(e)rot.
 
Treff III M.: «Hundename».
 
Treffelueleg, Treffueleg M.: «Wundöl» (gegen Brandwunden, bereitet aus dem blauen Steinklee [Melilotus coeruleus] — C).
 
treffen (Nösl. [seltener]: träfen, Echt.: trefen — Konjug.: Ind. Präs.: du trëffs, hien trëfft [vereinzelt: treffs, trefft]; Ind. Prät. Ösl.: trof[f], trouf; Konj. Prät.: tréif, Ösl.: truff, triff; Part. Prät.: getraff, gelegtl. getreffen, Echt.: getroaf, Ösl.: getrof[en]) trans. Verb.: 1) «treffen» — en huet näischt getraff (auf der Kegelbahn, auf der Jagd) — Ra. (Echt.): geschoss as noach laang nët getroaf — cf. g(e)roden; 2) «(sich) treffen, begegnen» — ech hun en op der Strooss getraff — mir treffen äis ëm aacht Auer op der Gare — dat trëfft sech gutt — et muss een et alt huelen wéi et sech trëfft — Zussetz.: untreffen (Neol.).
 
trëfteg, -ig, drëfteg Adj./Adv.: «wüchsig, gedeihlich» — d'Gissercher sin t., si dongen sech gutt op — lok. Redingen: d'Béischten an d'Kanner sin drëfteg, wat soll ee sech soss nach wënschen? — cf. fliddeg sub 2).
 
Trei (lok. Wormeldingen: Trau) F.: «Treu, Treue» — in der Redewendung: op gutt T. (lok.: Treis, Treisch, Echt.: Dreisch — in gutem Glauben) — op Wouer an T. — engem eppes op Treis, op gutt Treisch soen — Echt.: op Dreisch oavertrauen — Zussetz.: Ontrei.
 
trei Adj.: «treu» — t. wéi Gold — eng (gutt al) t. Haut — eng t. Séil — Zussetz.: on-, op-, getrei, getreisch.
 
treihäerzeg, -ig Adj.: «treuherzig».
 
Treihät, -heet F.: «Treue» — et as nët wäit hier mat deem sénger T. (ehelichen Treue).
 
treimiddeg, -ig Adj.: «treumütig».
 
Tréiakel, Treakel M.: «Theriak».
 
Tréiakelskréimer M.: «Theriakkrämer, Marktschreier» (Ga).
 
Tréier (lok.: Dréier) ON: «Trier» — die Einwohner heißen: Tréierer, déi Tréi(e)sch — Ortsneck.: déi Tréi(r)er Bomeranzen, Vizbridder — cf. tréiesch.
 
tréiesch (lok.: tréiersch, tréisch, Echt. iron.: trääsch) Adj.: «trierisch» — Ortsneckerei: déi t. (Tréier) Bomeranzen, Vizbridder — t. Bréidercher (Echt.: tréiech, tréi[e]sch Brittchen — Wasserbrötchen, dafür auch: Aaschkichelchen — cf. Kichelchen) — Echt. iron.: trääsch Fransisch (cf. Heckefranséisch) — en tréiesche, tréiersche Vizapel (s. d.) — Luxemburg-Stadt: déi tréiesch Paart — Echt.: di t. Poart — Echt.: den tréische Wee (Irminenweg, vorbei am Heiligkreuz nach Rosport, von da über die Sauer nach Trier) — substantiv.: déi Tréiesch kommen an d'Stad — (do iwwer) am Tréi(er)eschen (Gebiet von Trier).
 
Tréif (Nösl.: Trif, lok.: Trief) M. (lok. F.): «Tragbalken» — Nösl.: [Bd. 4, S. 344] d'Trif sen all faul, märr mussen neier oplän.
 
tréifelen intr. Verb.: «zum dritten Mal pflügen» (lok. z. B. Niederdonven — Wb.06: das Brachfeld zum dritten Mal bearbeiten: treifelen — im Trintingertal bedeutet traufelen: im September pflügen).

 

Eingabe
Wörterbuchtext:
Stichwort:
 
  

 

© 2010 - Projekt LexicoLux des Laboratoire de linguistique et de littératures luxembourgeoises der Universität Luxemburg, in Kooperation mit dem Kompetenzzentrum für elektronische Erschließungs- und Publikationsverfahren in den Geisteswissenschaften an der Universität Trier
Hinweis zum problematischen Wortgut