LWB Luxemburger Wörterbuch
 
tréischt(er)lech bis Tresterdrëpp (Bd. 4, Sp. 344b bis 346a)
 
tréischt(er)lech Adj./Adv.: «tröstlich» (Wb.06) — Zussetz.: ontréischtlech.
 
Tréiseli, Tréisis. Tréis(chen).
 
Trëllecht, -icht (lok. Echt.: Troalicht) F.: 1) «Menge, Haufen» — eng T. Kanner; 2) «das Herumlungern».
 
trëllen (Nösl.: Ind. Prät.: ich trollt, Konj. Prät.: trill, trëllt; Part. Prät.: getroll[t], Westen: getroult — Echt.: drëllen) intr. Verb.: 1) «(hin)fallen» — ech si mam Rad (Fahrrad) getrollt — en as op d'Nues, de Réckstrank getrollt — pass op, du trëlls! — en trëllt wéi en Onglécklechen, wéi e Mielsak, wéi e Plach — en as nëmmen esou duer getrollt (einfach hingefallen) — den Hummer as mer op de Fouss getrollt — tjëft, lo wir ech bal getrollt! (spaßh., wenn man ausgeglitten ist) — bei der Suche: du wiirs bal driwwer getrollt — spaßh., wenn jem. etwas fallen läßt und es in Scherben geht: looss et t.! Zus.: awer op e Koup Geld, eng Millioun — en trëllt iwwer séng äge Féiss — e géing iwwer d'Aarbecht t. (er sieht die Arbeit nicht oder will sie nicht sehen) — (engem) mat der Dir an d'Haus t. — hien as vum Honnersten an d'Dausend, vu Pontius op Pilatus getrollt — Echt.: en drëllt voan äm Beerg op den aneren — en huet sech duer trëlle gelooss (vu Middegkät) — d'Haus as an e (de) Koup (lok. Ehnen: a Koup) getrollt — op een t. (jem. unbeabsichtigt treffen, begegnen — dafür auch: topen — s. d. sub 2) — cf. falen; 2) «schwerfällig gehen» — en trëllt esou, wann e geet — en as getrollt komm, wéi wann e voll wir — zu einem Kind: trëll dach nët esou! — wéi kënns de nammel do getrollt! — e koum hannenun äis getrollt (er folgte uns schwerfällig) — zu gudder Lescht, wéi all Mënsch do wor, koum hien och nach getrollt (geträtscht) — cf. Trëllert sub 2); 3) a. «sich umhertreiben» — en trëllt de ganzen Dag an de Wiirtschaften (dorëmmer erëm) — [Bd. 4, S. 345] wou deen nees trëllt, dat wees der Däiwel — bei deem knaschtege Wieder t. d'Kanner de ganzen Dag am (uechter d') Haus; b. «herumliegen» — looss d'Geschir nët esou dorëmmer t., lee et op séng Plaz! — wou trëllt den Hummer, dat Geschir dann erëm? — wou e geet a steet, do léisst en alles t. — mir hun dees ale Geméch d'Haus voll t.; 4) trans.: «wälzen» (lok.: Bettborn) — eng Bidden t. — Ausruf der Verwunderung: eiser Herrgott sief getrollt a gewänzelt — cf. druddelen sub 6), rullen sub 1)a., wänzelen, trëndelen sub 2) — Abl.: Getrëlls N. — Zussetz.: an-, erof-, erop-, ver-, zesummentrëllen.
 
Trëllert M.: 1) «böser Sturz»; 2) «langsamer, unbeholfener, unzuverlässiger, dummer Mensch» — fänk näischt mat deem T. un! — e klengen, e groussen T. — als Schimpfwort: du T.! — burschikos: dajee, dir Trëllerten, gitt der da bal heem!
 
Trëlles M.: 1) «Drehwelle, Trilling»; 2) «unbesonnener Mensch» — cf. Drëlles, Dëlpes, auch Lanter sub 3) — s. d. Vor. sub 2) — dafür auch: Trëllkapp M.
 
trëlterens. tëlteren.
 
Trëmmchen, Trëmmelchen F.: 1)Dim. von Tromm (s. d.); 2) «gefüllter Bauch, Bauchansatz» — cf. Ränzchen II sub 2).
 
Trëméi, Trëmi, Trimi M.: «Mischfrucht» (Gerste u. Hafer, früher zum Brotbacken verwendet — cf. vermuelen) — Zussetz.: Geeschtentrëméi.
 
Trëmmel M.: 1) «Wirbel(wind), Strudel» — Echt.: de Stëbs op der Strooss gët rondëm gejogt a micht en T. — dafür auch: Trëndel (s. d.); 2) «das Zusammengewirbelte»; 3) (Ösl.) «Gruppe eng zusammenstehender Pflanzen» — et as en T. Dëstelen an der Hawer — op där Platz (am Bësch) wu dän T. jung Bouche steet; 4)lok. Useldingen als Ortsteilbezeichnung; 5) (lok.) — s. Trëmpel sub 1)b., c.
 
trëmmelen intr./trans. Verb.: 1) «wirbeln» (vom Wind, Wasser, Schnee gesagt) — et trëmmelt dobaussen — d'Laf (Laub) trëmmelt — deem trëmmelt et am Kapp (er spinnt); 2) (lok.: Echt.) «zusammenwirbeln» — de Stuurm hoat de Schni op Wéike getrëmmelt — cf. trëndelen, tiirwelen.
 
trëmmelig (lok.: Echt.) Adj.: «schwindlig, verwirrt, wirr» — t. am Koap, an der Schierbel — dafür auch: trëndelig.
 
Trëmmelwand M.: «Wirbelwind» — dafür auch lok.: Tërwelwand, Tierwel.
 
Trëmolt M. — s. Trawolt.
 
Trëmpel, Trompel, Trempel M.: 1) a. «Holzklotz, Trumm»; b. (dafür auch: Trëmmel) «übergroße Portion beim Essen» — Echt.: solls dau Spréif deen T. elo elän packen? c. (auch: Trëmmel) «dicke Brotschnitte»; d. «eingedickte Suppe»; 2) «kleine, dicke Frau» — cf. Drumm, Räwel.
 
trëmpelen trans. Verb.: «(zer)spalten» — Zussetz.: vertrëmpelen.
 
Tremperie (wie frz.) F.: «Feuchtkammer, Feuchtplatz» (Ga — Druckerspr.).
 
Trëndel (Echt. auch: Trondel, Arsdorf: Tréintel) M. (lok. auch F.): «Wasserstrudel, Wirbel» — vereinzelt Luxbg.-Stadt: Krëndel — cf. Trëmmel, Wirel.
 
trëndelen (lok. Echt. auch: trondelen) intr./trans. Verb.: 1) «strudeln, wirbeln» — do wou d'Waasser trëndelt as et geféierlech — cf. tiirwelen; 2) «rollen, wälzen» — e Faass t. — cf. druddelen sub 6), trëllen sub 4).
 
trëndeligs. trëmmeleg.
 
Trëndler M.: «kleiner Wasserkäfer» (C).
 
Treng M. — s. Train S. 336.
 
Tréng Var. zum weiblichen Vornamen «Katharina» — cf. Tréin I.
 
tréng Anfangswort eines Schoßliedes — s. sub Jéngelchen.
 
Trënténg, Trënten ON.: «Trintingen» — Dorf der Gemeinde Waldbredimus, Kanton Remich — 510 — attributiv. Adj.: déi Trënténger Kiischteknäpp — dazu: Trënténgerdall M. — in der Gegend kurz: Dall, am Dall — cf. Kiischtendall.
 
Trënz, Trenz (lok. Mosel, z. B. Bous, Erpeldingen, Hof Remich) F.: «Triebholz am Rebstock» — eng T. op zwee Aë schneiden — eng T. uschneiden (den Rebstock verjüngen) — e Stack op Trënze schneiden — cf. Bigelek, Spuerk sub 3).
 
trënzen (lok.: tréinzen — C) refl. Verb.: «abnehmen» (Wb.06) — cf. falléieren.
 
trëpp(e)len intr./trans. Verb.: 1) a. «trippeln» — d'Méimche koum lues do getrëppelt — hien trëppelt esou reng wéi eng Jëfferchen — kuck, wéi kann dat Klengt ewell t.! (cf. dabberen sub 1) — eng Walz t. (Walzer schreiten); b. «sich die Beine vertreten, geruhsam gehen» — ech t. bis an de Gaart — ech gin e bësselchen t., e klengen Tour t. (einen kleinen Spaziergang machen) [Bd. 4, S. 346] — mir ware bis iwwer d'Fouer getrëppelt; 2) a. «auf der Stelle treten» — e stong do ze t. (wéi e schäisseregen Hond) — wann d'Kou ufänkt ze t., da kalleft se geschwënn; b. (Echt. für b. und c. nach C auch: trappelen) «(mit Füßen) treten» — d'Drauwe si fréier an der Trietmoul odder an enger grousser Bidde getrëppelt gin — übtr.: wat trëppels de dann doriwer? (warum erwähnst du das wieder?) — du muss déi Saach nët breet t. — ech hat deen al getrëppelt (durch eine Bemerkung sehr beleidigt) — engem op d'Féiss (d'Zéiwen) trëppelen (eigtl. und übtr.) — ech loosse mer nët op d'Féiss (d'Zéiwen) t., op de Féiss (den Zéiwen) (erëm)trëppelen — op engem (erëm)t. (übtr.); c. «festtreten, feststampfen» — Ballig (Treber) an d' Faass t. — Hä (an-)t. — d'Muerte gin nom Séie getrëppelt (cf. Muertentrëpp[e]ler) — Abl.: Getrëppels N. — Zussetz.: an-, nidder-, ver-, zer-, zoutrëppelen — cf. trieden.
 
Trëpp(e)ler M.: «Mensch, der nicht vom Fleck kommt» (Wb.06) — Zussetz.: Kéis-, Läen-, Mous-, Muerten-, Schollen-, Wuerzelentrëppeler.
 
Trepplek M. — s. Träpplek.
 
Trésor (wie frz.) M.: 1) «Tresor» — den Trésor vun enger Bank — cf. Geldschaf; 2) «Geheimfach in einem Möbel» — cf. Verbuerg, Verbiergnes.
 
Trésorier (wie frz., Ton: 2) M.: «Kassenwart».
 
Trésorerie (wie frz.) F.: «Staatskasse».
 
Trester M.: 1) «Trester» — cf. Balleg sub 1); 2) «Branntwein aus Trester» — Zubereitung: den T. gët ugemaacht am grousse Faass, mat Stroossendreck uewen agekleet an ëm Krëschtdag gebrannt; en drouft gutt, wann de Balleg nët zevill ausgequëtscht as a wann ee Stëmp Wäin oder Viz ka mat brennen — dazu: Tresterbranntewäin M.; Tresterdrëpp F.: «Glas Tresterbranntwein» — dafür auch:

 

Eingabe
Wörterbuchtext:
Stichwort:
 
  

 

© 2010 - Projekt LexicoLux des Laboratoire de linguistique et de littératures luxembourgeoises der Universität Luxemburg, in Kooperation mit dem Kompetenzzentrum für elektronische Erschließungs- und Publikationsverfahren in den Geisteswissenschaften an der Universität Trier
Hinweis zum problematischen Wortgut