LWB Luxemburger Wörterbuch
 
Wënner, Wennert bis werfen (Bd. 4, Sp. 438b bis 439b)
 
Wënner, Wennert M. — s. Wennplou.
 
wenneren (lok. Echt.: weneren, Mosel: wënneren) intr. Verb.: «den Pflug wenden» — Echt.: op den anere Leiden hirem Land weneren — cf. Uwenner, Uwänner.
 
wënnerlech (lok. Mosel: wëndeleg) Adj.: 1) «sonderlich» — déi al Leit sin alt w. — cf. sënnerlech — dafür auch lok.: wonnerlich; 2) (lok.) «empfindlich» — sief nët esou w.!
 
wënneschen (lok.) — in dem Ausdruck: et wënnescht nët (die Arbeit geht nicht voran).
 
Wenniën, Wennijen (Echt. Weniën) F.: «Wende» — cf. Wend, Handwennes.
 
Wennonk F. — s. Wend.
 
Wennplou M.: «Wendepflug» (nach Wb.06 auch: «Pflug mit beweglichem Riester») — cf. Brabänner sub 2)a., Wendelplou, Wënner.
 
wënsch (kurz gesprochen, lok.: wënntsch, wéinsch) Adj.: «windschief» — (Ga in ähnlicher Bed.: wënnesch) — eng Dir, eng Fënster, en Tirang, eng Bidden, e Faass as w. (aus dem Winkel) — d'Rad leeft w. — w. Bän (X-Beine) — d'Päerd geet w. (setzt die äußere Hufkante zuerst auf, setzt die Vorderhufe nicht gleichmäßig auf) — en huet d'Hauf w. sëtzen (er ist [Bd. 4, S. 439] schlecht gelaunt) — w. drakucken (übtr.: schlecht gelaunt sein) — eng w. Kuck — 't as eppes w. (etwas nicht in Ordnung) — 't as e wënsche Kärel — cf. schif, schacks.
 
wënschen (Westen: wéinschen, lok. Nordwesten: weenschen) trans./intr. Verb.: «wünschen» — ech w. dir eng gutt Gesondheet, dir vill Gléck — d' neit Joër (Jäerchen — e glécklecht neit Joër) wënschen — spaßh.: ech w. dir näischt Schlechtes, du solls all Dag e Pond zouhuelen — spaßh.: ech w. him d'éiwegt Feier, en huet sech ëmmer sou gär gewiermt — ech wënscht, du wiirs bei der Däiwel — ech w. dech wou de wëlle Geimer wiisst, bei der Jomer — engem (fir säin Dag) w. (gratulieren) — hues de him ewell gewënscht? — refl.: sech eppes (Schéines) w. — hun ech dir ewell gewënscht? (ohne Anlaß, spaßh. um zu einem Kuß zu kommen) — 't as eng Péng, ech géif kengem Hond se w. — eng Péng, et wënscht ee séngem gréisste Feind se nët — wann ee scho wënscht, dann zerguttst — wann d'Stäre falen, da kann een sech eppes w. — Verbadj.: gewënscht — dee kënnt wéi gewënscht — e Liewen ewéi gewënscht — Abl.: Gewënschs N. — Zussetz.: verwënschen — cf. Wonsch.
 
Wënschecht F.: «Haufen Wünsche» — si haten eng ganz W.
 
Wënschhittchen M.: «Wünschelhut» (Wb.06).
 
Wënsch-, Wënschel-, Wünschelrutt, -rittchen F.: «Wünschelrute».
 
wënscheswäert Adj./Adv.: «wünschenswert» (Neol.).
 
Wëntger, Wëntjher (Wb.06: Wëncher) ON.: «Wintger» — Dorf der Gemeinde Bœgen, Kanton Clerf — 39.
 
Ventil (vεn/til) F., M. und N.: «Ventil».
 
Ventilatioun F.: «Ventilation».
 
Ventilator (Ton: 3 — Lux.-Stadt auch wie frz.: Ventilateur) M.: «Ventilator».
 
ventiléieren trans. Verb.: «ventilieren» (Neol.) — übtr.: hien huet d' Saach emol ventiléiert (überprüft, nachgesehen) — eng Fro v. (besprechen).
 
Ventouse F. — wie frz. — dafür auch: Schräppkapp, Kopp sub 1)b.
 
Wëntréng(en) ON.: «Wintringen» — Dorf der Gemeinde Remerschen, Kanton Remich — 535.
 
Wenzel, Wenzler (Vianden: Weenzel) männlicher Vorname: «Wenzeslaus».
 
Wënzer M.: «Winzer».
 
Wënzer- -duerf N.: «Winzerdorf»; -nascht N.: (abfällig) «kleines Winzerdorf»; -organisatioun F.: «Winzerorganisation»; -veräin M.: «Winzerverein»; -verband M.: «Winzerverband»; -zeitong F.: «Winzerzeitung».
 
wënzeren intr. Verb.: «nebenberuflich Weinbau betreiben» — ähnlich: schneideren, stämetzeren.
 
Wenzlers. Wenzel.
 
Wëppel M.: 1) «Wipfel» — vum W. vun der Bich goufen et nach fënnef Kuerden Holz — cf. Gëppel; 2) (lok.) «Zipfel, langes, ziemlich dickes Stück» (z. B. Wurst, Fleisch) — wat huet deen deer Wëppelen erageluegt! — 't war um leschte Wëppelchen — cf. Wupp, Wéckel sub 5).
 
Wer, Werr F.: «Werre» — cf. Wir I.
 
Verb N.: «Verbum».
 
Werbän, -been F.: «Garteneisenkraut» (Verbena hortensis) — auch wie frz.: Verveine.
 
Wërbel, Werbel, Wirbel (lok.) M. oder F.: «Knicker» — cf. Jhick sub 1).
 
Werbonk (lok.) F.: «Werbung, Reklame».
 
Werel M. — s. Wirelewapp, Wirel sub 3).
 
werfen (regional dafür: wërfen, wierfen, worfen, Nösl. lok.: wiärfen, Mosel lok.: woffen; Konjug., Nösl.: Ind. Prät.: worf, Konj. Prät.: wërf, Part. Prät.: geworf[en]; Echt.: Part. Prät.: gewuerf; Gutland Konj. Prät.: wërf, wierf) intr./trans. Verb.: 1) «werfen» — mat Steng w. — werf mer de Ball! — ee virun d'Dir w. — ech w. dech an d'Luucht, datt eiser Herrgott dech gräife kann — een op de Réck w. — Nösl.: ich wërf en, datt e quackst — Sand duurch d'Huurt w. — e werft nëmmen esou mam Geld ëm sech; 2) refl.: «sich werfen, sich verbiegen» — d'Dir huet sech geworf, si geet nët méi richteg zou — den Dill wor nët dréchen, en huet sech geworf — hatt huet sech ënner den Zuch geworf — en huet sech geworf vu Péng — cf. Bir sub 1), Geld, Su sub 2), Stän sub 1) — für werfen sub 1) regional: geheien, puchen, schmäissen (jedes dieser drei Wörter gilt lok. als verpönt), schéissen — Abl.:

 

Eingabe
Wörterbuchtext:
Stichwort:
 
  

 

© 2010 - Projekt LexicoLux des Laboratoire de linguistique et de littératures luxembourgeoises der Universität Luxemburg, in Kooperation mit dem Kompetenzzentrum für elektronische Erschließungs- und Publikationsverfahren in den Geisteswissenschaften an der Universität Trier
Hinweis zum problematischen Wortgut