LWB Luxemburger Wörterbuch
 
Zéieisen bis Zelin (Bd. 4, Sp. 491b bis 492b)
 
Zéieisen N.: «Magneteisen» (lok.: Mosel).
 
zéierlech Adj. — in dem Ausdruck: éierlech (s. d.) an z. (geziemend) begruewe gin.
 
Zéiescheier, Zéinscheier F. — s. Zéngtscheier.
 
Zéif (Nösl., Sauer: Zif, Echt.: Ziff — Pl. Zéiwen, Ziw[w]en — phon. Var. cf. Schléif) F.: 1) «Zehe» — déi déck, kleng Z. — een (engem) op d'Zéiwen trieden, trëppelen (eigtl. u. übtr.) — Echt.: hal däin Ziwwe bei dir (wenn jem. sich beklagt, man trete ihm auf die Füße) — op dech ze waarden, do kann een d'Zéiwen erkalen — op den Zéiwe goen (eigtl. u. übtr., leise auftreten, auch barfuß gehen) — d'Zéiwe kucken em zu de Schong, de Strëmp eraus (bei zerrissenen Schuhen, Strümpfen) — 't mengt een, 't géif een engem Doudegen an d'Z. bäissen (wenn die Speise zäh u. geschmacklos ist) — 't géif ee mengen, 't hätt een engem Doudegen et tëscht den Zéiwen erausgezunn (von widerlichem Geschmack) — Zussetz.: Burgunder-, Doudemanns-, Negerzéif — cf. déck I sub 3)a.; 2) a. «Teilzwiebel» (vom Knoblauch gesagt) — eng Z. Knuewelek; b. «Teilstück einer Zitrusfrucht» — eng Z. vun enger Orange; 3) «Vorderteil des Hufeisen» — Zussetz. s. sub. Zéiwe(n)-.
 
Zéifang M. — s. Zerfang.
 
Zéigedel, Zéigiedel F.: «Cegedel» (Verballhornung für CEGEDEL = Compagnie Grand-ducale d'Electricité du Luxembourg).
 
Zéikléng, -klénk (Var.: Zéikling, Zikléng, Zickel, Zéikerlénk — alle Ton: 1) F.: «Ziehklinge» (der Schreiner) — cf. ziklinéieren. [Bd. 4, S. 492]
 
Zeil F.: «Zeile, Linie» — en Heft mat Zeilen — hien huet keng geschriwwen Z. Opweises — ech gi keng geschriwwen Z. aus der Hand (gebe nichts Schriftliches) — e gët op d'Z. (vun der Zeitung) bezuelt — cf. Rei II sub 1)a., Linien sub 1).
 
Zéimchenim Abzählreim: Éimchen, Z., Zockerdemi, Afel, Gafel, Domini (MKr. Nr. 412).
 
Zéiong, -ung, Zéijong, -jung (Neol.) F.: 1) «Ziehung» (Lotterie, Tombola); 2) «Aushebung» (früher das Auslosen zum Militär).
 
Zéiplooschter, Zitt- (lok. auch kurz: Zéi) F.: 1) «Ziehpflaster, Auflegepflaster» — dat as wéi eng Z. op en hëlze Been (zwecklos) — cf. Hief-, Moschterplooschter, Plooschter; 2) «langweiliger, lästiger Mensch».
 
Zéischnouer F.: «Zug(schalter)- schnur» (dafür auch kurz: Zéi F. — s. d. sub III).
 
Zeiselchen M.: «Zeisig» (Carduelis spinus) — rouden Z. (Erlenzeisig) — klenge, groen Z. (Birkenzeisig) — gréngen, groen, groussen Z. (Zeisig) — dafür auch: Zerlinchen (s. d.).
 
Zéisséng ON.: «Cessingen» — Vorort der Stadt Luxemburg — 428 — attribut.: Zéissénger — d'Zéisséngerbaach, den Zéissénger (Drecks-)Tipp.
 
Zéistaang F.: «Zuckerstange» (lok.).
 
Zeitung F. — s. Zeidong.
 
Zéiwe(n)- -gebääss N.: 1) «Schmutz zwischen den Zehen» — dafür auch: -kéis; 2) «zerquetschte Zehen» (übertrieben) — mäi léiwe Jong, do gouf et Z.! (arges Gedränge); -kéis M. — s. d. Vor. sub 1), cf. Kéis sub 4); -nol M.: «Zehennagel»; -spëtz(t) F.: «Zehenspitze» — op den Zéiwespëtz(t)e gon, danzen — dazu lok. Echt.: Ziwespëtzendanz M.: «Spitzentanz».
 
Zekatör (Ton: 1) — s. Sécateur.
 
Zekond (tsə-) F. — s. Sekond.
 
Zekrä (tsə-) M. — s. Secret (S. 210).
 
Zekréit (lok.) F.: 1) «Abtritt» — e sténkt wéi eng Z.; 2) «Mistpfuhl» (Wb.06) — cf. Sekréit.
 
Zekretariat (tsə-) N. u. M. — s. Sekretariat.
 
Zekretär (tsə-) M. — s. Sekretär.
 
Zekretärin (tsə-) F. — s. Sekretärin.
 
Zekt (lok.: Arlon) F.: «Sekte» — cf. Sekt.
 
Zektioun F. — s. Sektioun.
 
Zequester (tsə-) M. — s. Sequester.
 
zëlëbréieren (tsələ-) trans. Verb.: «zelebrieren» — si hun zu dräi d'Mass zëlëbréiert — Verbadj.: zëlëbréiert — eng z. Mass (lok.: konzelebrierte Messe) — dazu: Konzëlëbrant.
 
Zelektioun (tsə-, tse-) F. — s. Selektioun.
 
Zelestin (Ton: 1) weiblicher Vorname: 1) «Celestine»; 2) männlicher Vorname: «Celestin» — cf. Zelin, Zëll.
 
Zëlfei M. — s. Zalfei.
 
Zelibat (tse-, tsə-), Zölibat M.: «Zölibat» — spaßh. dazu: Zelibates M. — den hellegen Z.
 
Zelin (/tse:lin),

 

Eingabe
Wörterbuchtext:
Stichwort:
 
  

 

© 2010 - Projekt LexicoLux des Laboratoire de linguistique et de littératures luxembourgeoises der Universität Luxemburg, in Kooperation mit dem Kompetenzzentrum für elektronische Erschließungs- und Publikationsverfahren in den Geisteswissenschaften an der Universität Trier
Hinweis zum problematischen Wortgut